Secude pattfe fume 
pe vifibili,CT 2 ld aliud Dieedum q> motus non efi cotra 
rtus imprefiioniformarum in oculo immo ualetad boc 
cp ab omni litu vifibtlium oirigaf immutatio ad oculfi. 
C" 2 Id aliud Dicendum cp .ppinqtas eius q£ cadit fub 
centro oculi no efi tota : Vola canfa quare melius videt 
fed rectitudo immutationis : cotbrtatio virtutis vidue 
in,centro oculi ficut Dictum elMIT&d aliud Dicendum 
cp fintftra no apparet Dejura in fpeculis planis : pnejcis 
Hia oe caufa qua; oat £uclidei :f; potius qr forma abftra 
cta a re vifa per actu luminis appet in fpeculo.: licut k> 
paraf ita impmef : ideo fit fttus imaginationi oppofir’ 
ad afpicietem ficut fupra folutfi efi.Ob autem Difiantia 
etiam repntaf in fpeculo in re alta ficut tn turri cacumie 
interius videnqi plus oifiata fpeculo;: io,pfundiusap 
paret:: ideo videf puerfa turris in aqua uel in fpeculo. 
fcac etiam oe caufa bacculus fias in aqua videf curuus 
uel abfdfius oblique afpicietitq: forma bacculi per onv 
ne ,pfundum aque eyns imprimif fupficiei aque:: ibi 
ulterius immutat aerem : figurat vifum.: caufa Ipuius 
immutationis ertq? linea uenies a ,pfundo ad fupficie; 
aque efi rectatlinea aut a fupficie aque ad oculu uenies 
efi oblique cades fup illamtita cp fup fupficie aque uer/ 
fus afpicietem facit angulfi acutu:*: ita curuitas Duarum 
immutationu caufa efi appitionis curuitatis rei. 0i aut 
Directe fup rem iu aqua tacetem aliqs rem afpicianvide 
bif tfic res Directe q: tfic ad puetum Itnee imutatis aque 
fupficiem Directe : ppedtculariter cadit linea immutati 
onis vifusata q> fup aque fupficiem fignat duos oculos 
rectos.CC"£ld aliud Dieedum cp in ueritate colores non 
ntouenf ad oculti motu locali fed potius motus immu 
tationis efi motus eo? quo generat fe pmo in medio : 
pofiea in oculo ficut Dictum efi fupra in quefiione quali 
ter vifibile fit in medio.CPHd aliud Dicedu ap I; 3 uic a 
Dicat q? quedam afalia babet oculos adeo lucidos q? iu 
mine eo? oe nocte videt oe,ppinquo:tn boc non placet 
mibi:q: fi illuminaret ^pinquu taceret colorem eius in 
actu:: ita ab boibus pofiet videri.qb no efi uerum ficut 
eypimeto reptum efi.fed oculi eo? lucet ut noctiluca: : 
tome eo? non ualet ad melius videdu ficut fupra oeter 
minauimus.fiJSfd aliud oicendfi ap quado vnus ocu 
iusdaudifuelcecaf lume vnius redit ad aliu;.fed boc 
non ptingit ,ppter eniiflione radio?.fed boeptingit tri^ 
bus De caulis. itSuaru vna efi:q: virtus appbefiua natu 
raliter mouef ad appbefionesfb:inarfi::Delectaf in ip 
fis.vnde mouedo ad locu fecfi trabir fpum vifiuuXum 
igif fomias no inuenitin loco vnius oculi mouef ad re 
liquu z trabit fecum fpum vifibilem ey alto.* 4 efi q? ner 
nus opticus oculo? biforcatus efi in anteriori parte ca/ 
pitis:: ideo fpfis vifiuus ipeditus in vno retrorfum agi 
turufq;adbtforcatione::cum ibi nerui continenftraf/ 
fundit coipus in oculu5 vnum.3 a efi attetio quia amifio 
oculo vno maioi intetio fit circa alium:: attetio freques 
facit opus eius.frequctia aut opis facit calorem: z calo: 
cogit affluere fpum afalem.GJaliud oicendu ap no 
efi caufa illa que oicif in lib:o oe vifu:fed potius q> pari 
farta fpeculi cocaui fup centru illius ejcaltaf 2 eminet fu 
per ipfum z ideo fo:mam recepta ab oculis .pijcitfuper 
cetrum fpeculi z centru per immutatione impiimit eam 
aeri z per aerem oculo fup cetrum eyifieti.£adem etia; 
caufa efi q? oculus in parifaria conexi pofitus videt fe in 
maiori quatitate qj fit:: tuc etia.ppter^pinqtatem im/ 
prefiionisbumorcrifiallinusocultapparet in fpeculo. 
CETSld aliud oicendu q> in ueritate immutatio fit quali 
fub angulo:fed in boc efi Deceptio q? Duplici oifiatia no 
facit minorem angulu ouplo:fed iri aliqua^poztione fa 
cit minoremmec tota caufa efi q> res bene videaf,ppin/ 
quitasrci:q:fierestagensoculum optime vtderef.qb 
falfum efi.fed efi caufa q: res apparet tata uel tata.ficut 
em; efi in ahjs virtutibus actiuis z pafiiuis in natura,f. 
q> eyigir .pportio inter agens z patienefita eyigif in vt/ 
fu .ppoitio oifiatie uel medfi z organi z obiecti.qua pio' 
portione non cofiante erit bonus vifus.fC^d boc au/* 
tem quod obijcif oe oemoftratione^acobi albiudfi o V 
cedum m bocpcefiiim z ratum efi q> vifusfitad modu; 
pyramidis: qi bec pyramis efi figura oppofitionis fub 
qua fit immutatio ut Dictum eft.nec efi caufa cp melius 
videaf res centro oculi fubfides:quam caufam ipfe alfi/ 
gnauit fed potius que oicta funt.Cu 2fd id aute; quod 
lujcta boc ultimo querif:quarevnum apparet ouo.©i/ 
cendum q? buius funt quatuor caufe fim naturam.dua 
rum vna efi ficut infra patebit.omnis fenfus particula/ 
ris referf ad fenfuru comunem in quo perficif eius ope 
ratio.fpiritus igif vifiuus per neruum opticum currens 
reddit formam appbenfam.* I; fit in Duobus ocultsua/ 
men q: uenit % vntf in loco biforcaiionis nerui ibi efi for 
ma ut vna in ambobus oculis app:ebenfa.£um autem 
comprimit oculus egredif linea vnius fpiritus ejetra Ii/ 
neam alterius in loco bifurcationis:: ideo tunc ibi non 
contingit alium fpum in puncto anguli biforcationis: z 
ideo tunc forma appbenfa in ouobus oculis nonvni/ 
tur: ideo fenfus comunis qui componit: Diuidit ten' 
fata ( pprta tunciudicat: apprehendit eam ficut duo fen 
fata eiufdem fenfus.lDuius autem lignum q> fi vn° ocu 
Ius comprimaf: alter claudatur ejepreflione vnius trii 
oculi non apparebit vnum ouo.x a caufa efi ey refleyio' 
ne fpiritus ad intus : eytraXum enim currat intra fen/ 
fum comunem : fenfum particuIare;:accipiedo ab vno 
2 Dado alteri : fit ueloctflimus ficut per appbenfionem 
uelocem potefi pbari.nam accipies formam in oculo eje 
undatein ad fenfum comunem refluitforma ad partem 
aliam fpiritus anteq; egrediar plene ab oculo:: tunc ap 
paret in vna parte fpus : in alia:: iudicantur duo.: boc 
majume pungit in qbufdam ebriis : infirmis: in qbus 
uapor:uentolitaseleuata impellit fpum vifiuum ficut 
uetus aqua.vnde talibus ffequeter .pminet oculi uetoli 
cate ut uapore eos eytra loca fua pmete.Sigmi aut bui* 
efi qr videmus fole appente in aqua : ueto aqua moue 
te:forma folis in aqua fieri plurib 0 locis : incide formi 
quafivnaptinuef adalia.3 a caufaeftexfiuxu fpfis fm 
latu per amplitudine nerui uel etiam qi neruus efi cella 
imaginationis : fenfus cofs.tuc enim appet res vifa in 
Duob°locis eo q> in vno litu appbedtf anteqj vna ptem 
fpfis pfecte reltnquanficut patet in virgula circunducta: 
que videf tacere circulfi fenfu pticulari accipiete eytre^ 
initate eius bic: ibi:: fenfu coi ptiuuate illa loca per cir 
cfiuolutionefpfisadformaappbefam.lDacDecaufa eti 
am forma mota qnq; infigif ita fpfii fenfus cois : imagt 
natiui qi aliqs fias iuyta aqua videf libi cp moueaf : ca 
dit.bac etia oe caufa qda timetes ad imaginatione cafus 
cadfit oe alto.: bac etia oe caufa pofi nauigatione videf 
nobis moueri terra logo tpe pofiqjuenimus ad portu* 
qr forma manet in fpfi: fpfis vndatfan motu forme ad 
latitudine; celle anterioris ptis capttis.4 a caufa efi ipfa 
copofitiooculi.ficutentmfupraprobatu efi compofitio 
fua efi m bumido aquofo feruabili forme apprebenfiue 
babentafit tunicas qua» J quedam babetforamead an/ 
terius:: ideo quado imprimif oculis eytumefeit bnmor 
crifialliuus : Diuaricaf forma : videnf oue uel tres qua 
doqj.CET&d ultimfi oicedum videf ficut fupra q> iu ue' 
ritate forme a luce accipifiteflefpfiale:fimpiex : ideo 
fum in fpeculo f m fuas intetione»: non £ m efie materi 
ale ut fupra probatu ert.irSi aute; queraf quare tunc 
non apparetinTpeculis contritis: afperis. ©icendum 
qrin cotritis fupficies efi infenfibilis: non fufFicies ad 
luminis multiplicationem fub cuius actu fit immutatio 
3 T«i afpis afit ppter vna ptem obumbratem alia; no pot 
ee act° luminis £m extremitatepfpicui ut alibi Dictu efi. 
2 Uio modo pofiet Dici ut oicit 2 fuic a :q> incitate efi tb? 
