Be bomine 
itbus nufqsltt naturalib^filiartue enim oifponitage/ 
te$ * eft extra ipm.appetit°#o agedi ctfpomt ficut ejcns 
in agete:* i talib 0 no eft ueru cp euifde (it o(fpo * necc(T« 
tae.vn cus (it in rone z li,ar.* iioluntate patet cp no kq' 
lur gp fiteade potetia.GTHd ulti m Dkedum cp ad boc gp 
fiat inotus fufftat cp faciens motum z nuciaits tdenrita 
fem babeant in fubftatia z fubiecco:* non opojtetcpfim 
«fle z Diffinitionem fint idem, 
(ETO.ueritur oe libertate eius, 
„ td.mo querir De libertate 
ei 9 ,£t circa boc querunf tria.f.quid (itliber 
tas.* cuius fu p:io.* oe oiuifione libertatis, 
, Bpumum p:oce<nmrr«. 
Dicit Snfelmus oe li,ar.putafne cp additus It. 
ar.minuit z fepatus auget libertate efle libertate ut parte 
libertatis qfi Diceret no.fs fleribilttas ad oppofitos act° 
addita li.ar.minuit libertate* feparaauget:g noueflU/ 
bertas.^baf ex oteto jfier.oicetis cp liberi°e(l in pua 
qsin via«* tii ibi no eft fis flexibilitak ad oppofitos act°, 
(jjlkiererea intentio Mnklin illo lib:o eft fpeciatr re/ 
piobare boc cpqda oijcerut libertate efle flexibile ad op 
ofitosact°.|t 3 te flexibilitas ad oppofuos act 9 eftflejci 
ilitas in bonu z malu.fi ergo eft libertas arbitry eritro 
ne utriufqj ptas libertatis* no rone alteri‘\aluer enim 
no oiceref fle,iibilitas:ergo flexibilitas in malii eritps 
Jibertatjs,Sed quiegd in ronepotetkpficit aligdfire/ 
ducaf ad actu magis pficit illud.in oib° eni copletio: eft 
nct°qs potetiatergo opus malii facit libertate qb eft coti 
tra euageliti 3 o, 8 °ubi oicit ons:qui facit petrn fiuus eft 
peccati.CC liS:eterea in fine febi fniaru^baf cp potetia 
peccandi magis eft in potetia qs potentia 5 fed potentia 
peccadteft flexibilitas in inalmcrgo flexibilitas in ma/ 
Ium no erit pars piatis li.ar,* boc eft ptra multos qui oi 
cut cp flexibilitas ad oppofitos act°fit libtas qb etia p:o/ 
baffic in laude facti viri 0: in eccliafttco qui potuit trafi 
gredi z no eft trafgreflus face malus * no fecit.potentia 
ergo faciedi malus ponit parte libtatis,CEJ 3 Km Dicunt 
fancti cp ,ppter boc fecit nos oe 9 li.ar.ne efl*et coactu bo/ 
nus nrm * ita nec laude nec remuneratioe oignu. ergo 
potetia faciedi bonu eflet fepata a potetia taciedi malus 
% induceret coactione.fed gcqd remouet coactiones fa/ 
Citlibertate.potetia faciedi malus remouet coactione.er 
go ponit librate.fed fis Diffinitione ]{bef.li,ar,eft ptas fa 
ciedii qcqd vult.q: ipe oicit gp bet virtute ad quos uolue 
rit acr 7 fe iuclinare.ptas aut faciedi qb vult iuenir in ali/ 
quo in quo no inuenif flexibilitas ad optatos aer 7 ficut 
in fanetis in p:ia * angelistergo flexibilitas ad optatos 
acfno videf e(Te libtas arbitrij, CT 3 tem ptas faciendi 
quid vult no videf iueniri in oibus in qb° eft U.ar.ficut 
in oanatis.Dicit eni 0 :ego°cp fepe ipedir uoluiuas oe 
monu ne cantu poflint quatii uelint.g videf cp etia ptas 
faciedi qb vult fit li.ar,$]~ 3 tem ptas faciedi qb vult no 
videf puenire nifi oi potentie.ergo fi eft libertas in folo 
oeo erit libertas arbitry.fTSi $0 oicaf cp libras bet oe 
terminarifim 2 fnfeI.p;o ptate pferuldi rectitudine p:o. 
pter fe tuc no videbif in oemonib 9 efle libertas in illis 
enim impofltbilitas eft ad rectitudine.SSi oicaf cp Hi v 
felfoluit boc per fiFe oices cp ad vifiim qtuor exigunf .f* 
ptas i videte:* pntia obti:* mediu adiuuas ut aer;* me 
dius no ebibes ficut q? paries uel altqb aliud no fit me 
dius inter vidente * vtitbile.£t oicit cp fi oefit vifibile * 
qtruqs mediu adbuc nihilominus remanet ptas in vide 
te rectitudine qsuis oefit rectitudo remanet tn ptas con 
feruadi ea, 0 ed boc no videf efte file q: in ptate videdi 
eft poflfibilitas ad actussfed in oanatis eft impoflibilitas 
ad actu rectitudinis.CT*Jb:eterea in j>°metba cc babef gp 
Dicimus boiem liberu qui caufa fui eft tm,ergo videf cp 
libtas oeberet fic Determinari fim ronemilll.f.cp liber/ 
tasarbitry in boc eft epipm caufa fui eft in actib 0 . IDoc 
etia videf per ronem oppofitionis que eft inter leruitu 
tem* oniU5.feruit 0 enim Determinat per fubefle.ouiuj 
aut per fupefle.ergo cus libertas mediu fit videf no oe/ 
bere Determinari per fubefle.C*S0F0 oicedus qi li.ar. 
multipFroeterminaf.Sienim oeterminafadactus in 
quos pot pfe ex na fui tunc eft flexibilitas ad oppofitos 
actus.Si #0 oeterminaf fim nome libratis tuc eft ptas 
faciedi qb vulMtcut enim boiem Dicimus efle Itberunx 
qui ptates bet eundi quo vult *cp no oetinet ab altquo 
oiiorita li.ar.oicimus qui ptatem bet taciedi qb vult no 
Deteta ab aliquo fupiori:* boc mb ioquutur pbs * Da/ 
maf.*0:ego°nix°.qut oictlt uos efle ouos illoru actutl 
qui fiunt ex l».ar,Si#o oeterminaf in coparationea<l 
fine ad quem eft per babitu tunc libertas eft ptas cofer/ 
uandirectitudineuoliintatis.ppter fe ficut oicit Hnfel. 
Cu!Diceduj ergo ad p m cp flexibilitas ad oppofitos act 0 
fim fui nam no mmuit libtate fed fim fuus acui,* fic itel/ 
ligitHnfel.qui oicit additu minuit.* per boc patet fo 
lutio etia ad feques,CT 2 l <3 aliud oicedus cp flexibilitas 
sn malu no fonat in ^uatione * ligatione, actus em' eft 
poft potentia rone * na eo gp amplio: efl bnatio in actu 
qj in potetia:* idcirco act°minuit libtate.Si fto oicaf q> 
fim boc potentia etia ponit ftuatione I5 minore qs actus. 
Tendendus eft qi potetia ouob°modts pftder-if.f.fim co 
paratione ad actus:* fim coparatione ad oppofitum.£t 
p°moeftiu potetia * fonat in puatione.? 0 mo eft eades 
cus poktia que eft in bono eo ois potetia ronalis eft 
ad oppofita:fed tm addit exduftone obligatiots ad vml 
folus:* fic eft pars libtatis.* per IS patet fotb ad oia que 
obtjciunf oe illa mapter boc folum cp no fic videf ee iu 
fanctisiup:ta*inoanatisiiiiferno. T £tad boc rfidedu 
eft cp eft ptas in na * eft ptas ex babitu: * ptatem iu na 
tam fancti oanati bnt ad oppofita: fed fim ptatem ex 
babitu manet iuvno oppofitorus ut in bono uel malo. 
CTad IS qb obijcif ?tra libtate qua ponit libetr°.f.cp li, 
ar.fit ptas faciedi qb vult.oicedus cp oanati bnt ptatem 
faciedi qb uolunt eo gp nam no aimferiit: fed q> nunqj 
bonu uolunt boc eft ex oep:auatione babit 0 .* qb oicut 
fancti gp impedif frequeter uoluiuas oemonis ue tatus 
poflttqjtus ueltt.intelligeduseftoe exteriorib°*nooe 
interiori ope uoluutatis.fTaliud oicedus cp oi po/ 
tentie eft face ota que vult fim potentia infinita.fed po/ 
tentta creature eft face oia que vult fim terminu fue ptl 
tis.©iciteni Damaf.qj li.ar.no eft altquo^ nifi eop que 
in nra ptate funt. ([7 2ld id qb obtjatptra libtate quas 
ponit ^fnfel.oicedus cp in uerttate oanati ptatem babet 
^feruadi rectitudine fic ipe oicit ex na *lsnunqs poflit 
reduci ad actus no eft tii iupuacua.toeman et eni tn eis 
^»pterouo,f. ( ppter oemonftrationetufticie punientis. 
3n boc enis apparet iufticia penitetiarueoq; babuerut 
ptatem adbuc oemonftrata in eis qua potuerunt ftare 
iu iufticia fibi oata.Sliud eft gp ex boc magis to:quenf 
videtes fe pp:ia uoluntate ceadifle * non necefiitate ca 
actionis alicuius.* per boc patet folutio ad totum. 
( 17 Ouieritur cuius fit poteutie. 
s £cundo queritur £uiu@ 
fit potentie. £s videf cp uoIuutatis.Bicit enim 
*J 3 ern°cpl!btate bet ,ppter uoUintate:arbitriu aut .ppter 
ronem. |Q 73 tcm fup .pbatus eft gp r 6 15 no cogaf ex 0:/ 
gano tn cogif ab obto.fed uoluntas nec ab obto nec ex 
o:gano cogtf:g libtas pncipalt 0 eft in uo!muate.(p 55 
cotra vnaqueqj 4?p:ietas eft iifillo pncipalr qb oenoia 
tura libtate* no ab alia potetia aie:ergo libtas ^ncipaFr 
eft iu li.ar.* no aliude mutuata.(j 73 tcm babitu eft fup 
gp etia cus ro oecreuit aliqd * cus uoluntas vult uel tdes 
uel aliud qb adbuc remanet libtas penes li.ar.cp illoru 
