Bebomiite 
quia boc non eft uerum immo creauit per uoluntatem 
que uoluntas eft caufa Dilatoria propter boc oiftulitq* 
diu noluit ? tunc creautt.CJSi #o queritur ab eis caii' 
fa Dilationis butiie oicunt cp vita ? precipua eftrut quia 
non uoluit ut mudus (ibi ab eternitate equiparetur. i£t 
cjl ifta folutione fequuntur ouo inconuenientia feu oue 
fcerefes.quartim vua eft:q> potuit efie ab eterno fed ce' 
us noluit.Slia eftuoluiitas oei mutabilis (it fim uolita: 
quod ite p:obatur:nul!a caufa eft fim bac folutione qua' 
re mtmdus ab eterno non inceperit niti Dilatio uolunta 
tie:ergo ntundus fuit perceptibilis curationis eterne« 
fedoicitiDionvfiuaqjDeus communicat communica' 
bilia eo cp inuidia longe relegata eft ab tpfo ut Dicit 2lu 
guftinus.cum ergo mundus perceptibilis (it eternitatis 
Deus oabit (ibieternitatem uel ipfe erit mundus.C73k 
uoluntas Dilatoria ej: caufa Dilatoria eft non (tuita :i?ec 
autem caufa eje parte uolitorum efhergo uoliitas oei Di' 
fpoiiitur per Diuerfa uolita quod eft bereticum.C* 
fcuc aliter probatur eternus efte mundus. Dicit em* 
in z°metba cc gp manifeftum eft cp Ii principiu* aliquod 
z non infinite caufe eorum quefunt neqjfim fpeculatio 
nem neq*fim fpeciem:? boc probaturin omnibus cau' 
lis.fi eni* boc eft eje boc ficut eje materia contingit abire 
in infinttu*:fedin aliqua prima materia ftare:? fimiliter 
eft in efficiente z fo:ma z fine:ergo cum vnus motus fit 
caufa alterius contingit De neceffitate Itare in aliquo prt 
mo motu non caufato a motu aliotergo ille motus non 
erit factus:? quod non eft factum non babet principiu*: 
ergo ille motus non babet principiu*:ergo erit eternus^ 
tyem quicquid per creationem ejriuit a Deo creatu* 
eftfimvdeam? rationem:omnis autem idea eft ratio 
forme: ergo cuius nulla eft forma illius nulla eft idea z 
ratio:fed materie fim q? materia nulla eft formarergo ip' 
iius nulla eft idea neq* ratiorergo erit tcreata:ergo mun 
dus etiam non incipit per creationem.C^d contra 
sn li° De caufis Dicit pbilofopbus cp puma rerum creata 
rum eft efi*e z non eft ante ipfam creaturam aiia.efte er' 
go illud aut eft in natura aut in ratione tm.Si in ratioe 
tm tunc elfe in ratione eft id quod eft in anima ? intelle' 
ctu entis.iQutcquid aute* eft in anima caufatur a rebus 
ejctra:ergo efie quod eft intellectus entis creatum eft a 
rebus ejttra z non eft creatum.Si autem intelligitur De 
ente in natura cum fuperens fundetur omne quod eft: 
<omne quod eft erit caufatuin in ente? fic mundus iuce 
pit per creationem.Si foue aliquis Dicat cp auctoritas p 
ma non eft uera eo q> funt qui illum libium non attribu. 
unt 2 friftoteli:probaturfic.omnequodeftincipit ita cp 
fue factionis nullum preponitur fubiectum fim efte z ra 
tionem illud non incipit per motum z generatione* fed 
poft nibil efte fic incipit efiesergo ipfum non incipit per 
snotum z generationem fed poit.priina probatur eje p:e 
babitis propofitionibus 3^:ubi Dicit cp mobile oportet 
ponere ante motum fim rationem .* 41 probatur per boc 
ante efte nibil eft fim rationein.Si forte Dicatur q> l?ec 
eft falfa incipit efte eo 9 ? efte eft efernum.CEXontra ee 
aut equfuoce aut vniuoce aut multipliciter f>m analogi' 
am Dicitur dc vniuerfitatis fmcipto z De principiatis. j£t 
fi Dicatur vniuoce boc patet efte falfumrqr nec De princi' 
piatis vniuoce Dicitur.Si forte Dicatur cp oe fubftantijs 
Dicitur vniuoce z vniuerfitatis principium eft fubftatia. 
C 7 £ontra omne quod ordinatur in predicamen tofini 
vntuocum modum predteandi eft ut genus uel fpecies 
uel indiuiduum vniuerfitatis principium nullo tftorum 
inodorum efttergo non eft in genere per vniuocu* mo 
dum predicandi.Si forte Dicatur epeft indiuiduu*:boc 
ridiculofum eft qr indiuiduum predicamenti fubftantie 
eompofitum eft .primum autem principium fimplicifli' 
mum eft z infinite fimpliatatis.Siforte Dicatur cp eft in 
predteameuto ficut pars fubftantie compofiteuunc eflet 
tgz 
materia uel formatquod iterum abfurdum eft:ergo ens 
primum non eft ordinabile in predicamento cum aliis 
entibus.Si torte aliquis vult facere vim oe vniuoca p/ 
dicatione Dicendo q> ens non predicatur vniuoce oe ali 
quo eo q> non babet rationem oiffimtiuasmboc iterum 
friuolum eft per vniuoce enim predteare in omnibus in 
telligiturprimispredicari fim vuain communem natu' 
ra* oe omnibus illis que ordinatur fub vno geuere.Si 
Dicatur cp multipliciter Dicitur.contra multiplicitas en' 
lisreducituradDiuifiouemquefitinrubftantiain z ac' 
cidens:? ens non multipliciter Dicitur oe fubftatijs fed 
Dicitur multipliciter oe fubftantijs z accidentibus:ergo 
z fim boc aut principium primum eft accidens z princi' 
piata fubftantie aut econuerfo:quoru; utruq* falfu* eft. 
Si forte Dicatur qr multipliciter Dicitur fim modum efft 
cientis uel finis.CCXdtra fim boc oporteret qr alia ope 
ratio elfet uel aliquis linis qui Diuerfis modis efficeret: 
a primo principio z principiatis:? b« operatio uel finis 
per boc nomen efie importaf ficut video oe medico cp 
multipliciter Dicitur oe eo qui fcit artem z oe uetula que 
medicatur fine arte:? oe inftrumentis medicirialib 0 que 
non mouetur perfe ad operationem fanitatie:fed a mo 
tore ejctrinfeco:? operatio fanitatis figniiicatur in nomi 
ne medici.Similiterfanu* Dicitur oe animali tanq* for' 
ma confidens in temperamento bumoru*.©e cibo au' 
tem tanq* oe conferuante z oe urina ut oe iudicante: fi' 
hem tamen intentum a medico Dicit nomine fuo: non 
fic autem eft qr nomen entis operationem Dicat uel fi' 
nem ad que Diuerfimode fe babet prima caufa z caufata 
eo qr ens eft primum iti natura.quicquid illud eft:ergo 
non fic multipliciter Dicitur:? fic relinquitur cp equiuo' 
ce Dicatur fim folam communitatem nommisjnde fic 
prima caufa eft vna fim fubftantiam ? efte:? eft viituer' 
fitatisprincipiuimergocaufabitaliafim fuas fubftanti' 
as ?e(Te.£lTe autem non potefteaufari per generatio' 
nem ? motuimergo creatio eius erit poftqj non erat: z 
boc virtute caufe prime: ergo efie omnium creatorum 
incipit per creationem.CTJtero refolutio eft compotiti 
tn fimplicia:? fim banc vtam a via ultima accipitur intel 
lectus fpeciei:? a forma que eft circa banc:ficut eft fenfus 
mbomine accipitur intellectus genens? ab ea que eft 
iterum circa illam afeendendo ficut eft vnumin bomi' 
ne accipitur intellectus animati: z fi accipiatur ulterius 
ficut corpus iu bomine accipif intellectus corporei ? fic 
afeendendo oeuenif ufqj ad fubftatiam ita q> femp a fo: 
ma ptrabente materiam accipif intellectus 'ab aliquo ot 
ftmgues plus z minus ficut fubftatia oiftinguit a paucio 
nbus:? ultima forma que eft a rouali oiftinguit a pluri' 
bus z medie Diftinguiitmedio morergo intellectus eius 
qb nibU oiftinguit ficut eft intellectus entis oe necefiita 
te per refolutionem accipief ab illo qb nibil ptrabit ? oe 
terminat in comento.lDoc aut eft illud quod relinqtur 
poft omnes formas cotrabctes? oetermmates:fed boc 
eft bV leer SD intellectus entis refoluif ad bvktergo qb 
«n ronibusprobafoe ente boc in rerum natura tenebit 
De bfktfcd oe ente ,pbatum eft cp tn oibus caufatis iiv 
cipitper creationerergobvleoium materiato^ a prima 
caufa eft caufatu.Sed qr funt qdam pf3t qui boc pcedut 
fed oicut nihilominus cp mudus ourauit ab eterno z tn 
a pma caufa creatus eft licut radius a fole cum tn coeuus 
fitfoluvnde oicut muduni radiujeflehme caufe.iQbij 
ciamus ptra boc fic.% oibus bis iu qbus creatum coe' 
uum eft caufe caufa fim ( pprietatem fue tbrme producit il 
ia z non miniftrat eie fubftatiam ficut patetriumeii eni* 
a fole non accipit natura in qua fit fed potiusabaere.Si 
militer ? in vmbra eft per oppoiiturfed mudus fubam ? 
formam ? quicqd eft babet a frina caufarergo oe necefii 
tate erunt poft ipfam fim Durationent effe ? fubftantie: 
? non eft fimikoe radio^J^ni fupra probatum eft 
