Bebomfne 
ctum fim rem fed tm fim rationem.OSt fi obyatur cp 
rattouanaeftquereinon iunititur.oiceudum $ aliter 
eft in ratione relationis qj in ratione aliorum. iRattoni 
enim relationis vntis refpectus fufficit fim rem ututru 
qjrdatiuorumintelltgatureo^vnumcadit in intelle' 
ctum alterius.3n aiijs autem vnumquodqj i?abet ,ppri' 
am naturam non oependetem ad aliud:? boc precipue 
merum eft oe illis relatum quorum vnum refertur ad ai 
ferum ? non eeonuerfo oe necefiitate ficut fcientia ad fei 
bile.fcientia enim eit fcibilis fcientia fed non eeonuerfo 
De necefiitate nili fcibile fim actum fumatur:? fic eft in 
creaturis que referuntur ad creatorem? non econuer 
fo,{TT 3 dbocquodobycituroeactu creandi Dicendus 
cp non eft actus proprie loquendo ut fup:a in queftione 
oe relatione eppeditum elM3J2ld id quod obijeitur eje 
metl?a cc oicedum cp omnis caufa reducitur in aliqua 
primam:? p:ima fine oubio funt ut Dicitur in p:imo pl?i 
licoru que non eje aiijs fed alia eje ipfis.fed in omni pf?ia 
Duo fines nature fupponuntur.f.generatio? corruptio 
? quod eft ante utruqj illorum ut caufa ponatur effe ptv 
tipium pfiicum ut iam fepius oeterininatu3 eft.C[r#d 
aliud Dicendum q» ficut optime probatur in obiectione 
in contrarium facta emicas in materia abftrabi a mate' 
rianonpoteftjanteeus euimnibil eft fim rationem:? 
ideo idea entitatis eft idea fb qua creatur materia:? per 
|?oc probatur m prima otuifio entis fim rem eft in actus 
? potentiam. «GUiidam autem bec omnia facili oetermt 
natione foluunt (impliciter Dicentes metiri pbiiofopbos 
non intelligentes neqj que Dicunt neq; que affirmant. 
CTUmtm mundus Iit vnus uel plures, 
# i£amdo queritur Utrum 
mundus fit vnus uel plures:? quavustate fit 
vnus.probat enim Mt&iin primo oe celo ? mundo mul 
sis rationibus eft vnus.^uaruj quafdam ponemus 
? quafdam Dimittemus.Una autem rationum fuarum 
bec eft:cp fi mundi efient plures oporteret cp ifte efiet ap 
se materie ? ille aperte materie:fed ifte eft e]c materia to 
ia:ergo mundi non funt plures.iQd autem (U ep mate' 
ria tota probatur fic.materia Diuiditur fim Diuifiones po 
fentieadmotum.potentiaftoad motus eft ad ubi? ad 
formam.? potentia ad formam eft ad fubftantiaiem uel 
accidentalem.? potentia ad accidentalem eft in quali ? 
«n quanto.? potentia ad ubi eft in materia celi.potentia 
to ad formas fubftantiales ? accidentales:? accidenta'' 
iis eft in materia elementorum iftius munduergo ? ifte 
snuudus erit ev materia tota.Si #o Diceretur cp ad eaP 
dem potentias efiet in alio nitido:? bocnibil efiet quia 
efiet fruftra ponere in natura ouas materias ad eafdem 
poterias cum vna fufFiciat.CT3 te,| i omnia corpora gra 
uia Uel leuia monentur ad locum Determinatum ubicu 
qj fint ejetra locus illum:ergo motus omnis terre erit ad 
locum buius terre:? ita terra alterius mundi moneretur 
ad locum mundi buius:? ignis alterius mundi ad locii 
buius mundi quod non videmus.dTSi forte aligs Di 
ceret cp oiftantia boc impediuboc poteft efie falfum.DP 
flantia enim facit ad uelocitate:motus #oad impediml 
tum.videmus enim cp terra elongata ejetra fuum locus 
uelocifiime redit adipfus.Si #o Diceretur cp violenter 
Detineretunfim bunc modum motus terre ad medium 
erit violemus ? non naturalis quod falfum eft.Hd que 
cuqs enim res mouetur naturaliter eft in eo ? in eo quie 
fcit naturaliter.Clbreterea rationibus multis probat 
celum non effe finitum.ponamus ergo plures mudos 
cum onmee fint circulares: vnufquifqs tangit in puncto 
alterum:ergo id quod eft in medio erit uacuum qd eft 
abfurdum:ergo erit vnus tm.CTSed contra oeus crea 
uit mundum:aut ergo tota potentia creauit mundmaut 
pa ite potemte.fi tota:cus ergo fua potetia fu infinita mil 
m 
dus erit infinitus:fed non eft infinitus per quantitatem 
continuaimergo erit infinitus per numerii:? fic eriit in' 
finiti mundi.Si #o a parte potentie creauit eii:ergo po 
tentia oei erit oiuiltbilisrquod eft bereticu.fTT'j>:eterea 
ueritur qua vilitate mundus fit vnus.eft enim vnu in 
tuifum in fe ? otuifum ab aiijs aliqua oiferetione fui.? 
eft vnum ejcrefpectu multor ad vnum quod iu illis eft 
per rationem vnam:? fic vniuocii eft vnum. £t eft iteril 
vnum ep refpectu multo” ad vnum qd eft in illis per f>' 
tis ? pofterius ficut analogum eft vnu:? eft vnum er re 
fpectu plurium ad vnum nomen ficut equiuocti eft viul 
? eft vnum ejcrefpectu potentie ad actum ficut compofi 
tum eje materia ? forma eft vnum:? eft vnus eje refpectu 
accidetisadfubiectumficutcopofitum ejcfubiecto ?ac' 
cidete eft vnum:? in rebus no videf vnum inueniri plu 
nbus modis Dictum:ergo videtur cp mtidus fi eft vnus 
cp aliquo iftorum modojz fit vnus:? oifcurrenti per Itn' 
gula facile patet cp nullo iftorum modos eft vn us:ergo 
non eft vnus.CJl^icterea iu principio pbiitcog oiftm' 
guitur vnum tribus modis.f.indiuifibile ? cotinuitate ? 
roue.? iterum patet q? nullo iftojz modorti oicif rnudus 
efie vnus ergo non eft vnus.d; IJbreterea in f metba ce 
oiftinguit&l&multipliciterviiu:? Dicit q? eftvnu5 pfe 
? vnum per accides tribus modis.f.per coparationem 
occidetis ad fubiectu uel accidetis ad accidens quod fe' 
cum eft m eodem fubiectomel duos accidetium ad vmi 
iubiectum.perfeautoiciturmultis modis.f.ut glutina' 
tuma natura:? ut glutinatu ab arte ficut Dicimus parie' 
tem vnum cum tame babeat partes Diuerfas.? Dicimus 
corpus organicum vnu cum tamebabeatneruos ? offa 
? carnem,? Dictf vnum cdtinuum.f.cuius partes copu' 
lanf ad vnum termimi.? Dicitur vnum cuius motus eft 
vnus qeti non pmijetus ficut eft motus fuper lineam re/ 
ctam. itt omnibus bis modis vnum perfe Dictf cotinui 
fate vnum:fi cottuuitas large fumatur.perfe autem o icii 
vnum alio modo quos fubiectum non oiuidifper toz' 
mam ? boc oicif ouobus modis, f.qd non oiuiditur fim 
formam in Tubtecto primo uel ultimo.oico autej ultimii 
fubiectum quod eft .pprie coplementum in fpecte ulti' 
ma rei ? fic bomogenia funt vnum ficut vnuj eo qt que 
libet pars vnius eft vnum:? aqua primum ^o fubiectuj 
uoco quod eft fimum in genere:? fic vnu5 funt que par 
ticipant vnum fubiectum in genere:ficut in 4 0 inetbe 0 * 
liquabilia calido ? ficco oicunf efie fpectes aque ? vnu; 
in aqua tanq; in primo fubiecto ? liquabilia bumido oi 
cuntur fpecies terre ? vnum in tem.£ertio modo oicif 
vnum perfe quorum genus eft vnum ? Differat per oif 
ferentiasfubiectasilli.generi:? boc tribus modis, aut 
enim funt vnu3 in genere projeimo ficut bomo ? equus 
? canis in aiali.aut in remoto ficut yfocbeles ? ^fopleu^ 
ros in figura.aut in genere quod eft in materia ficut ge' 
nerabilia? corruptibilia funt vnum utbabefinpmo oe 
eneratione?corruptione cpipforum eft vna materia 
m fubftattam oifferensfim efie.Ouarto modo oicunf 
vnum perfe quos Diffinitio eft vna:? boc iteru3 Dicitur 
Duobus modts.f.fim Diffinitionem generis uel fim oif' 
finitione; fpeciei.fim autem Diffinitionem generis aug 
mentum? otminutto funt vnum fim to Diffinitionem 
fpecies fupficies plane funt vnum.augmemu enim ? oi 
minutio funt motus in quantitate tanq?in genere vno: 
piante to fpecies vniutur in Diffinitione fpeciei.iQuiii' 
10 modo oicif vmi perfe qd modo fimplici eft vnu; boc 
eft in bis que (impliciter infunc? noti oiutdtitur ab ipfo 
cui infunt fini tepus neq; fim Diffinitione neq, fim I0CU3 
siecgfim nomen oiffmiti:?q: talia majeime mueniutur 
sn fubftatia 4>pter boc fubftatia taliter, eft mannie vna, 
Sej cto modo oicif vmi pfe qd non olutdtf in fpes alias 
uel formas fed no oiuidif per nam ficut vnum os ? vna 
caro, Septimo md oicif vmi pfe vnum fim nam eoruj 
aa 3 
