ll®m QVINTVS i 8 
min^ neruior atqj infirmior eft:pilu etia habet tenuiore q mas:aut quo uice pili ad proportione habe- 
ri natura ftatuerat.Caro quoqj humidior eft femfe q mar is: 6 C genua planiora & crura tenuiora. Sed 
pedes elegannorcstuidelicet quocuncp in genere hae partes habenturiuox item foeminis oibus tenuior 
8 C acutior.-boue excepto:bubus & enim foeminis uox grauior:quam maribus e.Partes autem quas ue 
lut arma natura animalibus dedinut dentei :cornua:calcaria:& caetera generis eiufdem:eas certe in no' 
nullis generibus omnino ut mares habent:fic foeminae non habentiuelut generis cerumi foemina cor/ 
nuum inops mutilagt eft:& auium nonullarumrquibus data calcaria funt:foeminae omnino iis carent 
pari modo ut fues:faeminae dentibus uacantexertis. At in nonullisgeneribus funt quidem haec fexui 
utriqyfed maribus potiora:ut cornua tauris robuftiora quam uaccis. 
ARISTOTELIS STAGIRITAE DE HISTORIA ANIMALIVM LIBER QVINTVS 
INTERPRETE THEODORO. 
Omnium animantium generis partitio. 
CAP. I. 
atq?< 
fibusrde uoce:de fomno:&qux foemina marefue fint:fatis iam explicaile exiftimo. Re 
ftat ut eorudem generationes perfequamunexorfiqj item a primis ordine apto &C com 
modo difleramus.Sunt porro generatioes animalium multae ac uariae:partim diffimi 
, les partim quodamodo fimilesifed cum genera anterut res exigit: digeficnmus: nunc 
quocp eodem modo tra&are temptemus:praeterquam q> initium tunc ab homine: cu 
de partibus ageremus fumendum cenfuimus Nunc deeonouiflimedinerere placet quonia plurima 
ipfe de fe afferat explicanda.Ergo ordiendum ab iis eft quae tefta integuntur mox de iis quaecrufta arn 
bitagendu:&: reliqua deinceps ad hunc modu exponenda funt:hoc eft molIia:& infeda: deinde PifciU 
genus duplex ouiparu dico:atgj uiuiparu:tum auiu genusrad poftremu de pedeftri dicedum eft, Qu<i 
in genere.Quaeaial generent: quae oua pariant:praetermittendanonfunt:euenitut comune aialia cu 
ftirpibus habeanttquod alia femine:aha fponte naturae oriatunutenim ftirpes:aut femine ftirpium 
alia^t proueniunt:aut fponte erumpunt primordio quoda contrado ad ortu idoneorquai* alfe ex ter 
ra alimentum fibi hauriuntialiae in ftirpibus aliis & nafci & augeri folent:ut in libris de ftirpibus fiue 
plantis expofuimusffic animalia nafci:alia ex animalibus folenr per formae cognationeralia fponte nui 
Io cognationis femine antecedente creantur quo^ alia humo aut ftirpe putrefcenteconfiftunt: ut co/ 
plura infeda generantur:alia in aialibus ipfis excremennfqj partium gignuntur.Quse igitur nifi fui co 
gnati femine nunquam procreentuniis omnibus ortis per coitum eftidumodo fexus difcrime id ha/ 
beannquod marem ac foeminam defcribere poteft.Nam in pifcium genere nonulla nec maresmec fcc 
minae gignunturrquae licet genus idem cum aliis forrianturitamen fpecie differunt; Quaedam etiam 
fui generis omnino confiftunt nec defunt quae mare uiduaffexu uno foemineo formentur:quae perin/ 
de ut aues pariunnquae uento oua concipiunuquibus ab argumento coccptus nomine hypenemia qfi 
fubuentanea inditum eft. Verum ea quae aues concipiunt oia funt infecunda.Ita enim eorum natura 
nihil ultra ouum creare poteft nifi quo alio modo maris opera contingat. Sed de his diligentius poft 
differemusrpifciu uero nonnullis cu fpontina aediderint ouaieuenit ut ex iis animal progeneretur. Sed 
alia ex fe ipfa id faciunt:alia non fine opera mans:ut de his quoqs fequente difputatioe comentabimur 
planiusffimile enim fere & in genere auiu exiftit.Quae autem per fe uel in afaliiuel in terra: uel i ftirpe: 
uel etia in eorum ipforum partibus creantuneadeq? maris ac feminae fexu diftinda funtdis coeunti/ 
bus:gignitur quidem aliquid:fed ex quo nihil amplius gigni poffitiuerbi gratia coitu pediculo^: Ien/ 
des didtee:procreantur:mufcarum uermiculi.Pulicum genus uermiculo^ oui fpeciem referens: ex q/ 
fous nec eaque generarint proueniunt nec aliud ullu aial.Sed id quod funt fordes tatu perfiftut. Primu 
igitur de iis quae folent coire dicendum eft;mox de ceteris ex ordine quae uel fingulatim uel ex com/ 
muni accidunt ratione exponemus. 
Quomodo quae^ animaliageneratim coeant. CAP. II. 
Oitus nec fimiles omnium funtmec fimilem in modum aguntur:quae enim ex fanguineis 
pedeftria uiuipara funt:eo^ ora mbus mafculis datu qde eft mebt u ad officiu generationis 
aptu:ueije no oia fimih modo coiungutunSed quae raetro urinam mittunauerfa coeunt: ut 
Leones.Lepores:lmces:lepo^ etiam foemina fepenumero marem prior fuperuenit:Caete/ 
rorum magna ex parte modus coeudi idem eft:plurimae enim quadrupedes more coeunt lufto femi 
nam fcilicet mare fupergrediete:Genus quoq3 auiu omne eode illo ac fimplici more coiugitur.Differe 
tias aut uel in auibus has annotamus:ut:ut aliae foemina cofidente humi mare:fuperueniete coeant:ut 
galltnae:a!iae no cofidente femina fed ftate:ut grues:& quae ita coeunt:rem q celerrime peragunt: mas 
enim fuperfiiies cito ut patieres perficit:quadrupedu urfae demiflis cruribus queadmodu cetera quae 
pedibus Initedo exercet uenere:admota pte maris fupfa:addorfum fenile coeunhaerinaceis coitus ere 
$is ptibus:fupinis haeretibus fibi aduerfis. Interea q aial generat augeturq? magnitudle ifigni:nec cer/ 
uae mares luos patiuf :nifi raro:ncc uacae tauros pp rigore geitahs mmiaqj retigine.Sed clumbafubfide 
«ibus feme f cipiut geitaleifie i ceiuis mafuetis fieri uifum c:lupi eode coeut mo:quo canes:feles no pte 
