LIBER NONVS 
45 
aut aliquem humfemodiaffedu annotare adhuc quifqua potuit. Eft autem matrix latior pondero/ 
fior:craflior:& maior q uefpa:uoIatuque haud plurimum ualet praependere enim fui corporis uolare 
longius nequit: quo fit utfemperin uefpariis fedeant effingentes fauos: 8C munere fungentes cellario 
infunt porro matrices nuncupatae in uefparis plurimis.Sed aculeatae fint nec ne ambigitur. Videntur 
ramen S C ipfae ut apum doces gerere quidem aculeumtfed non exrringere aut ferireipefparam autem 
a lix carent aculeoiut fudialiae habent:minpres imbecilliorefque funt: quae carent neque repugnant: 
contra quae habent maiores robuftae atcp pugnaces quas nonnulli mares appellant feminas uero eas 
quae carent.PIeregp ex iis quae aculeum gerunt amittere eum putanf hyeme inftanteffed hoc ex nemi/ 
ne qui uidiflet accepimusmefpae temporibus ficcis locifq? afpis potius.oriuntur:ortus fub terra agitur 
fingunt fuos fauos ex cogerie ac terra 8C ab eodem primordio quafi ftirpe unumquecg aedificantxibu 
uel ex floribus quibufdam 8C frudibus petunt:fed quem plurimum ex carnexoire nonullae et ex caete 
ris aife funtffed an ambae aculeo careantraut habeant:uel altera habear:altera careat:nodum exploratu 
eft.Ferarum etiam nonullae coire uifae funt:6£ alteram gerere aculeum conftitit:fed de altera fertum 
efhfetus non partu prouenire uidetunftatim enim audior q partus uefpae patiatur exiflir. Si uefpatn 
ex pedibus caeperis bombilare^ feuerisiaduolant quae aculeo carent:quod non faciunt quae aculeatae 
funt.Itacp argumento quidam noc utunmr:ut altera mares fint:alterae feminae.Capiuntur hyberno 
tempore in fpeluncis:& quae aculeum habent:& quae carent:condut:aliae fua uefparia pauca 8c exigua 
aliae plura tompliorarcapitur magna matricum pars a folftitio apud ulmosxolligunt enim hinc lenta 
&gumofam materiam prodiere locis quibufdam matrices ortu admodum numerofo: cum fupiori 
: rimas: praeruptaq* di/ 
qseof^&alueis. . CAP. XL1I. 
Rabrones non floribus utapes:fed came magna ex parte uiuunt: unde fit:ut uerfari uel in 
ftercore fiepe foleant: uenantur enim mufcas maiufculas: quas ubi caeperint: abfciflb ca/ 
pite: reliquum corpus geftantes auolanr.Sed pomum etiam dulce appetunt: cibus his ta/ 
hs eftrduces more apum uefparumque habennqui proportione ad crabrones maiores qua 
ueiparutn ad uefpas:& apum ad apes funt:degunt hi quoq? intus ut uefparum ducesffaciut fibi alueu 
fub rerra crabrones terra egeftaiut formicaeexcauant:mifiio enim ut apum nullaue eorum uel uefpa^ 
fieri fo!et:fed qui fubinde oriantur nouelli ibidem manent:& alueum terra egefta faciunt ampliorem: 
amplificant maiorem in modum;& iam ex ualentiore quodam examine qualli rres:& quattuor fauo 
rum pleni excepti funt:nec uero cibum ritu apum fibi reconduntffed ieiuni latet per hyeme:quo rem 
pore plurimi moriuntunan etiam oes nondum certum elhduces non plures uno fingulis eo pi exami 
nibus oriuntunut inter apes gignuntur plures qui examina diftrahunr. Sed fi qui crabrones luo alueo 
aberrarint colligunt fe ad aliquam arborem fauofgp ibi conficiuntrqui uel faepe confpicui apparent: in 
quibus unum procreant ducem qui cu adoleuerit:agmen adducit:^ fecum in alueo collocat.De coitu 
crabronu nihil adhuc exploratum habeo:nec unde fetificent.Sed cum in genere apum careant aculeo 
& fuci 6C reges:atqp etiam uefparum nonulte inaculeatae fint:ut ante dixi crabrones oes armari aculeo 
uidentur.Sed de eo$& duce confiderandum accuratius eft:an aculeum habeat. 
De genere bombicum & teredinum earuqp fetibus; CAP» XLIII; 
Ombices fub faxis apud ipfam terram fetificant binis aut paulo pluribus cellulis: mellis et 
praui cuiuldam inchoatio in his reperitur.Teredo non abfimilis crabronibus eft,Sed uaria 
& latitudine proxima apibusxupediofa haec eft:& ad culinam 8C pifces 8C huiufcemodi de/ 
Iitias fingularis aduolat:fetum fub terra sedit ut uefpae: multiplex huius quo<p teredina// 
rium eft:& longe amplius quam uefpae at«j porredius.Muneris uitse^ ratio apum uefparum & relP 
quorum generis eiufdem ad hunc modum eft. 
Mores animantium differre 6C manfuetudine 8i feritate:de^ leonum generibus & nam 
ra&lupiceruarii. CAP. XLIIII: 
Aeterum in moribus animantium (ut dicftum iam eft)percipi differentias licet: praecipue 
facilis mitifgp maiore I modu eftinihil hic fufpicafrnullius fufpiciofus e:feftiuus:ludibudus 
beniuolus amodu fuis cu fociis 81 familiaribus eu uenam du cernifnuqua fugit:aut metuit * Sed etiam 
fi uenantiu multitudine cedere cogitunfenfim pedatimcp difceditxrebro fubfiftens atq? refpedtans:na 
ftus uero opacaffuga qua mexime poteft ueloa fe fubtrahindonec in aperta deueniat: tu rurfus lente 
incedit.Sed fi quando locis nudis:atg? patentibus cogitur fugam apertearriperexurrit contentus: nec 
lalit curfufqj eius continenstut canu iteditur.Cu rame ipfe iledatur ubi ia j>piquarit ifilit • Vera et illa 
_ .... —s r—.• j -* i-*•---- =■ iuisfaeuiat 
i-csepit no 
unguibus1acerat:nec ulla iiuria afficinfed qtitfolu:arg? ubi ita pterruit dimittit. Adeut urbes:& miuria 
hoibus iferunt potiffimu tpe fua: fenedhiris tuc eni p corporis imbecilitatem:& dentiu defedlione use 
nari nequeunt.Viuere annos multos putantur 8C quidem qui captus eft claudus: detes complures fra 
ftos habebanauo argumento quidam logi efle leonu aetatem exiftimarut:haud eni hoc accidere: nifi 
i Ui 
