DE PARTIBVS ANIMAL1VM 
Sibos a recenti caftratu ineahprocreare poteft.Apria etiam fchropharum caftratur ne praeterea coitu 
appetatifed breui tempore obaefetur.Caftratur autem cum biduo ieiunarit:fufpenfa perhis prioribus: 
recifa cute inter foemina:qua maribus teftes maxime continetunhac enim parte adhaeret uuluis Apria 
dida:cuius exigua parte abfeifa conlarcinant.Camelietiam foernin^ caftrantur cum eis uti in praelio: 
libet ne concipiant utero:nonnulli fuperioris afiae incolae camelos ud ad tria millia poffident. Currat 
cameli celerius q equi nifianupropter laxiorem fui gradus glomeratonem & caftrata deniepaudiora q 
incaftrata euadunt, Animalia quibus ruminare in more eftproficiunt deledanturq?:non minus in ru 
minando q aedendo.Ruminant quae fuperiore dentium ordine carent ut bouesroues: caprae: ex feris 
nullum adhuc ruminare conftanpraeterqea quae aliquando cum hominibuss exigunnut ceruusrhuc 
etenim ruminare planum eft.Iacent potiifimum cum ruminant omnia:& hybernis pracipue menti' 
bus folent ruminare:fcptem fere menfibus hoc faciunnquae intra teda aluturrgregales leuius minufcp 
temporis ruminantiquoniam foris pafcantur.Sunt etiam ex dentatis utrinqj nonnulla:quae ruminet: 
ut mures pontici:& pifcistquem ab ea re ruminalem qdam appellarunt.Sunt item alui fluctioris ea q' 
bus longiora funt crura:fed propenfiora ad uomitum quibus latius pedtus eft.Idcp tum in quadrupes 
dum genere:tum in auiumrtum et in hominum ita efte magna ex parte perpenfum eft» 
ARISTOTELIS STRAGIRITAE DE PARTIBVS ANIMALIVM LIBER PR1MVS, 
INTERPRETE THEODORO» 
ira 
Duos efte & contemplandi SC docendi praecipue habitus eorum qs ibi longa difeeptatio: 
mulraqj contra Empedodis dodrinam feu contemplationem. CAP. .1» 
—————— N OMNI Contemplandi genereromnigp tum nobiliorbramignobi/ 
; Iiori docendi uia &ratione:duos efte habitus conftat:quoru altera fcien 
' tiam rei appellafleralterum quafi peritiam quadam bene e: hominis.n. 
probe periri officium eft indicare perfpicienter poffe:quid nam rede aut 
[non rede ab eo qui docenexponitur.Quippe cum &hoiem omnino pe 
tritum talem efte exiftimemusi&peritiam ipfam no nifi facultate huius 
‘officii efte ftatuamus.Sed hunc om nibus fere in rebus ualere iudicioar' 
jbitramur numero numera. Illum uero certe natura alicui delegamus: 
fieri enim poteft ut rem una qfpiam: ita ut alius omnes poflit iudicare, 
Quaobrem naturalis quoq? hiftorix fiueconteplationis limites huraf' 
modi aliqui poni debennad quos iudex modum explicandi referre pof 
fit 8C approbare femoto illo ueritatis examineiquonamodo res ita ne an 
aliter fe habeat. Verbi gratia:utrum fubftantias fingulatim difeutiendas 
cepi fle praeftetihoc eft naturam hominis aut leonis:aut bouis:aut alius cuiufquam generarim expone 
re aptius fitian rebus fubiedis quxeomuniter oibus acciduntrcomuni ufu quodam potius agedum. 
Sunt.n.coplura q eadem I multis generibus diuerfis iter fe fintiut fomnus:fpiratio:audio: diminutio 
mors. Ad haec id reliqui genus effedus &C difpofitiones.Nihil.n.adhuc cerri explanatiq habeturiquod 
de his dicere poflimus :fed cu fingulatim agimus:eade faepe de mriltis referre necefle eft.Na 8C i eqs 6C 
in canibus 8i i hoibus ea qux modo dixi:oia lfunt quapropter q fingulatim agere per accidentia uelit 
faepenumero uerba eifde de rebus facere cogetunquae lalicet eaedem aiantibus adiudae funt fpecie di> 
uerfis:funtct fortafte quae cum eande fortiantur appellatione:difcrimine diftent fpeciei utaialium in' 
ceflusiqppe qui fpecie unus efte minus uideatundifcrepant.n.iter fe uolatio:natatitio: igreflio: reptio: 
Quaobrem quonamodo tradadum fit:latere:no conuenit:utrum inquam comuniter primum pge' 
neris coplexionemtpoft uero res proprias confiderare oporteat. An protinus quaeq? pfequi fingulatim 
redius eft:non.n,de hac re adhuc pfinitum eft,Nec illudconfefliim eft:utrum ut mathematici re fui 
celefte demonftrare cofueueruritic homo reru naturalium ftudiofus:primu quae pateti aiantiumge 
nere partefep fingulas expIorare:deide cam:qobre ita fint reddere debeat:an fecus agedum fit. Ad haec 
cum plures cas generationis naturalis efte uideamus fcilicet eam cuius gratia res gignatur:atq? ea unde 
mouedi pricipium findiffiniendum de his et elbquae na prima:quae fecunda haberi debeat: pricipatu 
faneilla obrinere uideturrqua fub hocuerbo cuius gratia figmficamus:haec.n.ratioeft:ratio autem prl 
cipium e pariter i rebus:ta arte q natura c6ftituendis»Vbi.n«uel per itelledum uel per fenfum medicus 
fanitate:opifex «des defmierit:rationes &C caufas rei:qua facit reddere fblet:& cur ita faciat fubiugit qq 
illa cuius gratiajca QC ratio boni dC pulchrirnaturae operibus poriufq artis coniunda eft: neceflitas uero 
non aeque i rebus naturae oibus inefhea uidelicer ad qua omnes fere audores rationes referre temptat 
prius q doceanquot modis accipi neceffarium debeat.Ineft id ipfum rebus qdem sternis: fimplici ab/ 
folutaq? ratione:fed caducis etiam gignedifep oibus ex fuppofitione tribuitur quo i arrificiofis:ut xdif 
bus & quibufuis aliis generis eiufdem.Materiam.n,talem adefle necefleeft:fi domus;aut quiuis alius 
finis futurus finatq? etiam fieri moueriq? illud primum oportetrdeide hoc ac deinceps ad hunc modu 
itur ad finem cuius gratia res quaeq? 5C efficitur 8C efheodemq? modo in rebus quocp natura gignen/ 
dis agitur.quaquam demonftrandi modus ncceflitatif^ ratio in naturali dodrina:diuerfaq? atgp fds^ 
