LIBER TERTIVS 
animalium petendum eft.Hbc eadem caufa eft :utauium quocp genus partem qua cibum recipit: ua/ 
rie habeatrcum enim id oris officio quod cibo conficiedo tribuitur omnino careatrut quod nullos ha/ 
beat dentes:& neqi quo dirimat neq? quo molat cibum obtineat:iccirco aut ante uentrem finum ha/ 
bent:qui ingluuies appellatunprooris officio aut gulam patentioremraut ante uetrem partem aliqua: 
guls lpfius finuofam:in qua cibum recentem:& inconfedum recondant:aut uentris ipfius partem ali 
quam prominentem:aut etiam uentrem ipfum ualidum & carnofum ut cibum [molitum diu conti 
nere:&! concoquere polfintibonis enim uiribus uentris & calore natura defedum oris rependit & co/ 
pcnfat.Sunt quae nihil ex iis habeant:fed ingluuie prolixa utantur.f.ea quibus crura praelonga & leuia 
iunt:propter cibi humiditatem caufa igitur eft q» cibus iis omnibus molli & confici facile poffit:ut eo/ 
rum uentres per facilem cibi concodionem humefcanr.Pifcium generi dati funt dentcs:fed ferrati ,p/ 
pe dixerim omnes:genus enim quoddam exiguum eft:quod non ferratos habeat detes:ut qui fcarus 
uocatur:qui unus 8C ruminare merito ob eam rem crediturrquae enim non utringp dentata cornige/ 
ra funt:ruminant habent omnes acutos:quibus 8i fi cibum fecare poflunnramen male fecantrq» diu/ 
tius [morari nequeant:qobrem nec planos habent dentes:non enim fieri poreft ut deterant cibu:itaqj 
fruftra haberent.Item ftomachum alii nullum omnino habent alii breuem:lcd enim ad concodione 
iuuandam alii modo auium uentriculos habent:& carnofos ut mugilis.Maior autem numerus appe 
dices iuxta uentrem frequentes obtiner.ut in iis quafi lacunis cibum conditum macerent:at<^ conco/ 
quantXed pifces contra q aues eas appendices firas habennquippe qui fuperne habeant ad uentrem.Cu 
aues quibus datum hocefhinfra parte inteftini extrema difiumennuiuiparorum etiam nonnullis ap/ 
pendices inteftinales infra eadem de caufa habentungenus pifeium omne quoniam cibum minus co/ 
ficere poflitrcrudaqj egerat 6C uorax & gulofum efhcaetera etiam omnia quibus inteftma funt redaxi 
borum auida funtxum enim cibus celeriter egeratunproinde® breuis ufus fruendi fit:breui repetant 
cibum:auida necefle eft. Quae utrinqi dentata funriparuum habere uentrem didum iam eft: differen 
tia autem duplicem fere omnia recipiuntralia enim canino fimilem habent:alia fuillo:amplior uenter 
fuillus eft flexuofuf$:ut diutius concoquatxaninus paruus eft:nec multo amplior inteftinodaeuilq? v 
tus. A uentre natura inteftinorum pofita eft in omnibus animalibusihabet & ea differentiam ut uen/ 
ter numerofiorem:aIiis enim fimplex inteftinum fibicp fimile refoluitur aliis diftimileiquibufdam.n.; 
parte qua uentri iungitur laxius eft:qua definit:ardius.Quaobrem canes uehementi nixu nec fine cru 
datu eam partem leuant excremento:fed tamen maiora animalium numero ardius parte fuperiori e 
latius inferiori:maiora multiplicabiliora^ funt inteftina.Cornigerorum uentris etiam finus eorum 
am plior q> auctiora fintxornigera enim prope dixerim omnia ampliora funt pabuli ratione ut confi/ 
ciant:quod fibi ingerunt inconfedum.Quibus autem inteftinum nondireduais omnibus amplius 
tendit:qua Qi quod colum uocatur habent:^ caecum:ac tumidum quiddam mox artarur:& compli/ 
eatunab hoc redum ad exitum ufij excrementi pertenditrquae quidem pars quam podicem uocanc 
aliis pinguis:aliis fine pingui eft.Quas omnia natura follers molita eft ad congruam cibi cofedionem: 
& excrementi ufum 8t tranfmilIionem:procedenti enim defeendique excremento aut fubfiftenti: ut 
immutetur in animalibus:qux prae magnitudine aut locorum calore uegetioraxibique plenioris [di 
gentiorafint uia ampliatur.Tum ut uentrem inteftinum anguftius excipitXica collo quod laxum in 
teftinum uocatur:& alui amplitudine rurfus femitam anguftiorem clauiculam a flexuofis orbibus di 
damfubitexcrementum iam penitus euaporatum:ut natura feruetur:nec uniuerfi exitus fiat excre/ 
menti.Quae igitur animalia contmentiora efle ad cibi defiderium conueninhaec fua [ aluo laxiores fi/ 
nus non habent:fed anfradus orbefg? plures continennnec redo inteftino utunturdaxitas enim ime/ 
ftini auiditatem auget cibi reditudo accelerat auiditatem:qobrem animalia quaeuel fimplex habent 
inteftinum uel conceptacula ampla cibum aut copiofum capiunnaut celerius repetunt.Sed cum in ue 
trefuperiore cibum ingeftutn recentem elleneceile fitun unum autem delapfum feculentum euapo/ 
ratumq? locum etiam aliquem interpofitum efle in quo immutetur 3C nec recens adhuc:neq> ia exa' 
dus in ftercus fit necefte eft:ita<^ genus id animalium omne habet eam partem quae ieiunium uocaf; 
pofitam in eo quod a uentre tenue tendit inteftino:hoc enim medium eft inter uentrem fuperiorem. 
in quo cibus crudus adhuc fiit.& inferiorem in quo iam fuperuacuum excrementum cotineatur: hoc 
cum in oibus ita fit:tum in iis patet:quae 6C maiora fint 8C ieiunarint:ica enim iter ftitium loci utriufq? 
confpicitur:nam fi ederint mutationi paru teporis fuppetir.Sed fccminis pars nulla certa fuperioris v 
teftini ieiuna’eft:alia eni aliis ut fors tulerit.Maribus aute ,pxime ante caecum aluuq? 01 'bus eft. 
Qus animalia coagulo careant deque coaguli loco in eorum animantium corpore quae 
id habeant. CAP. XV. 
Abent quod coagulum uocatur omnia quae plures continent uentresrcaret quae unum ha 
bennexcepto labore:habent:quibus hoc datum eftrnon in magno uentre: nec in reticulo: 
neque in ultimo:quod abomafum appellauimusXed in co qui inter ultimum 5t duos pri 
_mos pofitus eft:quod omafum uocaturihabent haec omnia coagulum propter ladis crafla 
mentum:carent quibus fingulis uetres:q> eorum lac tenue iit:quaobrem cornigerorum lacfpiffatur: 
mutilorum nequaquamdepori coagulum fit quoniam herbam fucci ladei pafcatur: talis enim hu/ 
mor lac in uentriculo infantium ftnngit facitque colloftrumxur coagulum in ornafo multiuetrium 
eonfiftat explicatum in problematibus eft. 
