LIBER QVARTVS <!j 
inter uiros pomiliones mente deficiunt:quanq aliis uiribus forte ualeantxuius rei caufa g diximus e: 
principium animiadmodum difficile motu:corpulentum$ in iis efbaddo etia q>cum minus rema 
neat caloris qui efferatiplus autem terrena portionis fuperftt:efficitur ut corpus animalis:tu minusrtu 
etiam multipes formetur demu<j expes:proftratuq? in terra prae inopia caloris proueniat:fenfimq? ,p/ 
cedendo ita degeneratiut principium uitale caputcp infra habeatrad poftremum immobile fir: & fenfu 
uacuum plantaqj efhuice mutata:ut fupcriora ifrajinferiora fupra habeat: radix enim plantarum uim 
optinet oris 8 i capitis:femen contra fupra:extrem.ifg? ramis confidit, Sed qua ob caufam animalium 
aliud bipesraliud multipesraliud omnino expes:& cur alia plantaeralia animantes conftiterint: explica/ 
tum ia eft:atq3 etiam qua de caufa homo animalium unus eredus efhutgp eredus fuapte naturamo de 
fiderat crura priora:fed pro iis brachia 8 C manus a natura recepit. Anaxagoras igitur homine prudetif/ 
fimuoium animaliu ee aiuquonia unus omnium manus optinetrfed reda ratio exigitrut quonia pru' 
dentiflimus oium efbideo manus receperitimanus enim inftrumentum funt natura autem ut homo 
prudensiita tribuere folet cuiqp rem qua uti poflmeredius enim tibia dabitur perito tibias:qua tibiam 
habenti peritia tibiae addetur:rem enim minorem maiori potioriq? natura:addidit:non maiorem no/ 
bilioremq? minori quod fi ita melius eft.-natura aut ex iis quae fieri poflunt facere folet quod melius fit 
homo no ^ppter manus prudentiffimus efhfed quia prudentifllmus ommu animalium efhideo ma/ 
nus optinetiquienim prudentifllmus eft: rede plurimis uti inftrumentis potefbmanus autem efle 
uidetur non unu inftrumentum:fed multa:eft enim (ut ita loquar) iftrumentu ante inftrumentamatu 
ra igitur ei q artes plurimas recipere potefhmanu reddidit quae ad plura inftrumeta utilis eft. Qui aut 
hominem non bene :fed deterrime omnium animalium conftare aiunt: nudum enim atqj inermem 
creatum referuntrnon rede ii fentiuntreaeteraenim animalia unum auxilium habentud^ nullo pado 
pofluntpermutare:fedquaficalceatafemperdormire:acomniaagere:nec ueftitum unqua deponere 
pleniorem:neq$ arma mutare quae femel acceperint necefle eft, At homini multa habere auxilia licet: 
eaq? fubinde mutare arma etiam quae uelit:& ubi uelit capere potefbmanus enim 6C unguis eft:& un/ 
gula: 6 C cornu:& hafta:& enfis:& quoduis aliud genus armorum:aut inftrumentoru quippe quae ofa 
haec finquoniam omnia & fumere poteft:& terene:cui manus naturae forma ecia adhibita eft cogrua: 
diuifa enim 8 i multifida eft:nam i eius diuifioe:componedi facultas eftu' compofitioe uis diuidedi efle 
no pollet uti eteade mo fimplici duplicia oino multifariam Iicet.Qui 8 C flexus digitorum ad capies 
dum praemedumq? comodiflime habent:unus a latere adiundus eft digitus:ifq?breuis: & craflus fed 
no logus: ut.n.fi manus oino deeffet ptas capiedi no fieret nifi digitus hic a latere adefie: no eade illa 
facultas jabe daretur:hic enim a parce iferiori furfum praemitrut caeteri a fuperiore deorfum: qd fieri 
ita oportet fi ualide quafi copula forti colligandum fitrpollet hic plurimum ut unus multis aequiparet: 
breuis etiaefbut robuftus fit:& quoniam nullam praeftaret: commoditatem fi longus eflenrede etia 
nouiflimus digitus paruus eft:& medius longus tanquam remus nauigii medius: quod enim officio 
capituncircum per medium digitum compledi potifllmum necefle eft.Sed enim pollex 8 C magnus q 
a latere iundtus e:ideo appellatur:quauis paruus fitrquia caeteri fine eo inutiles fere funt:ungues etiam 
rede natura molita efbquippe qua: caeteris animalibus eos uel ad ufum alium dederit:homini autem 
operimenti tatum gratia excogitari digitos enim extremos integunt &tuetur:flexus brachiorum ho' 
mini tum ad cibum ammouendurmtum ad caeteros ufus contra quam quadrupedum generi agunf 
illis naq$ introrfus poplites fledli necefle eft:ut ad grefTum utiles fmtiufum enim pedum prseftat artus 
priores:quaqua illius etiam generis ea qua: digitata funt non modo ad grefliim ututur prioribus cru 
ribus:uerum etiam ad manus officia uti nituntur:quippe quae dC capiat prioribus cruribus &repugnet 
quod folipedes pofterioribus faciunt:non enim crura eorum priora cubitis manibufq? proportioe re/ 
foondent ut nonullorum ex iis:quorum pedes in digitos finduntur ob id pedes priores quinis diftin 
dos digitis habent pofteriores quaterms:ut Leones:& canes at<j etiam Lupi:&Panthera::quintus em 
eorum quinto magnogp manus refpondet.Sed quae parua inter digitata funt pofteriores etiam quiqj 
digitos optinent:quomam ferpere folent fcilicet ut unguibus numerofionbus apprehendedo facilius 
obrumpant ad fublimiora.Pedus inter lacertos homini conftitutum efhcaeteris inter crura priora la/ 
tum id efle in homine ratione permittituncum nihil lacerti adiundi lateribus impediant. At quadru 
pedibus ante fe crura cum ambulant locumqj mutant:protendunt:pars h^c coartata e:unde fit: ne 
quadrupedes eo loco habeant mammasmam homini q> 8 C fpatii laxitas permittit 8 C carnofa ea pars e: 
cum operiri fedem cordis conueniat:mammae pedori afformata: funt:carnulentae:maribus quidem 
ob eam quam diximus caufam :fcd foeminis ad alterum quogp opus:natura mammis abutitur: quod 
eam fepe faceredicimus:cibum enim in iis recondit fuis paruulis: binae homini mammae quoniam 
binae funt partes dextra & finiftra:duriufculae:fpacio interpofito difterminantur:quod & cofheeode 
loco fibi coeannfine ulla moIeftia:c^teris animalibus mammae in pedore haberi inter crura no pofr 
funt.ltaenim grefTum impedirent:pluribus autem locis aliis habentur fine ullo impedimeto: quibus 
enim folida ungula:aut cornua:& partus numero parciori:haecmammas inter femora habenneafque 
binas.Quae autem numerofo partu:& pede multifido funt:h^c aut plures per uetrem duplici ordine 
utromde letere gerunt:ut fues:ut canes: aut binas tatum medio uentre ut Ieo:cuius rei caufa eft: no qa 
parciffime generat:nam plures qua duos interdum aedit:fed qd minus lade abundat: cibu enim que 
raro afluunt quonia carniuo^ eft:in corpus abfumit.Elephas duas tatu habet eafcp fub harmis.Caufa 
m iii 
