LIBER QVARTVS 82 
ealiditas Si frigiditas caufae fint:uf partes ha; differant:hoc explicare debuerunriquia ita uolut.-hoc em 
fere eft docere de generatione maris ac foeminae:his enim partibus plane differunt:nec parum negotii 
tfficaufam generationis earum partium ab illo principio ducereicum necefle fit ita fequi;ut fi animal 
refrigeratunpars efficiatur ea quam uterum appellam usffi calefcit non ha;c efficiatur: eadem qj modo 
de iis partibus qua; ad coitum accomodantunnam efle differunt inter fe ut ante expofirumc. Ad haec 
fepenumero euenit ut eadem in parte uteri gemini mas Si foemina generenturndque fatis ifpeximus 
in difledionibus animalium uiuiparorum:tum pedeftrium:tum etiam pifcium.Quae fi non illecon/ 
fpexerat mento errabat:cu m eam afferret caufam :fed fi cum haec explorata habuiflet ita fenfit: abfur/ 
dum fane eft quod infuper putarit caufam uteri efle caliditatem aut frigiditatemrambo enim femper 
aut mares aut foemina; efficerentur.Quod non ita euenire uidemus.Item cum partes eius quod gigni 
tur difcerptas efiefateatur:partim.n,in mare partim in foemina efle putat ideoq? alterum coire cu alte 
ro concupifcereimagnitudinem earum quoque partim efle diuifam uelleque coniungi necefle eft: no 
refrigeratione calefadioneue ita lfhtuiffed feminis huiufmodi caufae complura fortafle obiici poflunt 
modiis enim hic caufe figmento fimilis eftomnino:caeterum fi ratio feminis ita fehabet:ut explicatu 
a nobis eft:& neq? ex omni corporis parte decedit neq? materia ullam iis quae gignuntur praebet quod 
proficifcitur a mareiiam Si ei & Democrito:& fi quis alius ita cenlet occurredum fimili modo eft nec 
enim difeerptum efle poteft feminis corpus:ut partim in foemina fit partim in mare ut empedodes ce 
fet cum dicatffed difeerpta geruntmias ipfe & foemina membraineq* totum ipfum ex utroqt decedes 
quia pars aliqua partem aliam uiceritudeo efficitur mas aut foemina:qqomnino melius partis exupe/ 
ranria foeminam aut marem effici dixeritrquam per incuriam calori aut frigori tantu caufam tribuat: 
fed cur formam etiam genitalis diuerfam efle una eueniateaufa reddenda eft:uthaec femper uiciflim 
confequantunnam fi quoniam iuxta funt ita finreliquae et quaeq? partes confequi debuerunt: funt.n* 
inter eas quae fuperant ali^ aliis propinque:itacp fimul Si foemina eflet Si matri fimile.aut mas Si fimi 
le patri:abfurdum etiam tantum eas effici partes oportere nec totum corpus mutari exiftimare: & p/ 
cipue primoq? uenas quibus ueluti deferiptione dedudis:corpus adiacet carnium quas fuam recipere 
qualitatem propter uterummulla probabili ratione dici poteftffed potius uterum propter eas fuam re 
cipere qualitatem ratio eft:qq enim utruque fanguinis conceptaculum eft:tamen uense funt piius:pr! 
cipium aurem moues prius efle femper SCcaufam generationis aliqua fui qualitate necefle eft.Accidit 
igitur differentia earum partium inter fe foemina; Si mari non id efle principium neq? caufam efle hac 
arbitrandu fed aliam:etiam fi nullum femen uel a mare uel a foemina decedit:fed quodlibet modo co/ 
fiftit:quod gignitur.Quinetiam contra eos qui marem a dextra foeminam a leua parte proficifciaiunt 
eadem ratio fufficit quae contra empedodem& Democritum :fiue enim nulla materia amareaffer£ 
fiue aliqua affertur ut uolunt nihil dicunt qui ita cenfent:necnon empedoclis fententiae pari ratione oc 
currendum eft:qui marem a foemina diftinguit caliditate uteri Si frigiditate:quod illi etiam faciunt q 
dextris finiftrifq? rationem defcriburiqq uideant marem Si foeminam inter fe differre:& parte Si to/ 
to:fed cur finiftris corpus uteri adiungatur dextris nequaquam :na fi foetus eo uenerit:nec eam ipfam 
habuerit partem foemina erit fine utero:& mas erit cum utero:fi ita fors tulerit.lte ut ante retulimus: 
Si foemina parte uteri dextra contineri uifa eft:& mas laeua:& ambo eade in parte idq no femel fed fac 
piusiquam aut mas in dextra aut foemina in laeua nec minus ambo in dextra gignuntur:atc£ etia cum 
gemini mas Si foemina geftarentur marem in laeuaffoeminam in dextra contineri perfpedum e. Pro/ 
xime quia aliqui perfuafi dicunt tefte praeligato dextro aut finiftro euenire per coitunmut mas aut foe/ 
mina generetur.Sic enim Si leophanes dicebat.Tum etiam exedis altera teftem hoc idem accidere q/ 
dam aiunt non uere fed rem coniedatur futura ex confedaneis atq? anticipanr:quafi ita fit priulquam 
ata fieri uideant ignorant etiam nihil ad generatione maris aut foemina; conferri ab iis partibus: cuius 
rei lnditium q. multa animalia Si lpfa mares ac foemina funt:& generant partim foeminas:partim ma 
res:cum tamen teftes non habeant:uelut ea quae pedibus carent:uerbi gratia genus pifeium Si ferpen/ 
tum caufam uero maris 8i foemina caliditatem frigiditatemue arbitrari fecerniq de dextris aut de fi/ 
mftris:no fine ulla ratione dici poteft,Sunt.n.partes corporis dextrae calidiores finiftris Si femen con/ 
codum calidius efbquale id quod fpiflum eftffoecundius autem quod fpiflius eftffed ualde a loge ra/ 
gitur caufa cum ita aufertur. Accedendum autem femper ad rei caufas primas:quod maxime fieri poc 
propius:de corpore igitur toto Si de partibus quid quaeqiffit Si qua de caufa iam ante explicatum alibi 
eft.Sed cum mas Si foemina potentia quadam Si impotentia diffiniantur: quod.n.potcft concoquere 
Si conftituere Si fecernere femen atq principium optinet formar.-id mas eft principium autem no hoc 
dico ex quo ut materia tale gignitur quale quod generat eftffed id quod primu moueat fiue in feipfo 
liuein altero poflit hoc facere:quod autem recipit nec poteft coftituere Si fecernere id foemina eft.Ite fi 
omnis concodio calore efficitur mares quam foeminas efle calidiores necefle eft:ob frigiditatem.n.& 
impotentiam foemina fanguine abundat quibufdam fui corporis locisjidq? indicium facir:contra qua 
aliqui afferat cam:cu foemina efle mare calidiore opinenturadeft meftruojje emiffioneffanguis eni ca/ 
fidus eft:& quod plus fanguinis habet hic calidius eft:putant autem hunc affedum moueri abudantia 
fanguinis Si caloris:quafi aeque quoduis fanguis efle pofllnmodo humidu fit Si colorecruentu:nec ita 
^ueniat ut minus fanguinis Si fincerius fiat i corpore alimeti melioris Si habitusffed illi gmde ac excre 
metu alui:qd pluris fit hoc iudiciu ee naturs calidioris:magis qua qd minus exiftimat.Afq contra oi/ 
