UBER QVARTVS s* 
Caufaeob quas nati uel parentibusuelaliisfintautfimilesautdiffimiles. CAP. III. 
Edem caufaefunt:& utalii parentibus fimiles generentunalii diflimiles:& alii patri:alii ma 
tri:tum corpore toto:tum uero partibus lingulis & parentibus magifqua maioribus fuis 
& iis potiufquaquibuflibet:ac mares potius patri: feminae matri:alii nulli confanguineo 
l'imiles:fed tamen homini fimilesialii ne homini quidem fed iam monftro.Qui enim fuis 
parentibus fimilis non eft monftrum quodamodo eft:difceflit enim in eo quodamodo natura ex ,p/ 
prio genere:coepitquedegenerare:fed initium primum de generandi eft feminam generari non ma / 
remruerum hoc neceflarium eft naturse.Genus enim feruari oportet eorum qua? femina & mare di 
ftinguuntur.Sed cum fieri poflit ne aliquando feme fuperet maris aut ob aetatem iuuenilem femleue 
aut:obaliam eiufmodicaufam:feminam obeam rem gigni neceile eft :at monftrum gigni non ne/ 
ceiTeeft fcilicetad caufam cuius gratia & finem:qq per accidens necefleeft:nam principium hic fuma/ 
rur oportet:quotiens enim excrementum feminale bene concodum i meftruis eft:motus maris agit 
pro fua formarnihil enim refert genitura dicatunan motusud quod partem corporis unaquaque au/ 
geat:necintereftaugentem motumranprincipioinftituentem placeat appel Ia re:eadem namque ratio 
motus eft:itaque fi luperat faciet marem non feminam 8C fimilem ei qui generat non matri:fed fi no 
fuperat:pro ea qua non fuperarir facultate defedum faaet:facultatem autem hoc modo intelligi uolo 
quod generatrnon folu mas eft:fed etia talis:mas:ut corifcusraut Socratesrnec modo corifcus eft:ueru 
etiam homoratquead hunc modu alia propiusralia remotius infunc in eo quod generat uidelicet qua 
genitale eft non per accidens.Verbi grana fi gramaticus aut uicinus cuiufqua qui generat eft. Valet au/ 
te fuper in generando magis quod propriu & particulare eft,Corifcus eni & ho & aiahgenerat autem 
6C quou particulare eft & quod genus eft;fed magis quod particuIare:hoc eni fubftantia eft.Quod em 
gignitur QC fi quale quid efutamen hoc quicqua eftudque fubftantia eft:quaobre ex facultatibus ifunt 
an feminibus eiufmodi oium motusrmaioru etia propria m nepotu femine infunt potentia:fed pro/ 
pinquius femper quod particulare e:particuIarecorifcum dico 8t Socratem:fed cum omne quod mu 
tatur non in quodlibenueru in fibi oppofitu tranieat.Ideo & quod in generatione non fuperatur: tran 
feat in oppofitum neceile eftrpro ea facultate qua non fuperarit:quod generat moueatquerquod fi qua 
eft:mas non potuit femina gigniturded fi qua eft corifcus aut Socrates :non patri fed matri fimile gi/ 
gnitur ut enim omnino patri mater opponitur:fic fingulis generantibus fingulae generares opponu/ 
cur fimilique modo in fequentibus facultatibus agitur.femper enim in fequentem & proximum ma 
io rem potius tranfitur tam in patre q in matre.Infunt autem motus alii aduialii potentia:a<ftu in funt 
motus eius qui generat 8C uniuerfalium ut hominis:ut aialis potentia:iniunt motus feminae 8C ma/ 
iorum tam in patre qua in matre:mutatur igitur traniigens m oppofita:motus autem q creant foluu/ 
tur in propinquos. Verbi gratia:motus eius qui generat fi foluatunprimum differentia minima i mo/ 
tum patris tranfibit:mox in aui atque deinceps ad hunc modum in caeteros fimiles.In feminis quoq? 
tranfitus fit:motus enim concipientis in motum foluitur matris fi non in eum in auise eodemque mo 
do in fuperiores:fed potiflimum ita natura fert:ut qua mas & qua pater eft fimul aut iuperet&ut fupe^ 
retur:parum enim difcriminis eft:itaque ut fimul utruq? euemat nequaquam difficile eft. Socrates,m 
uir talis quis eft:quatnobrem mares magna ex parte fimiles patri exiftunnfeminae matri:fimul enim 
in utruq? difceditur:opponitur autem femina mare:mater patrii difceflufe in oppofita fit:fed fi mo/ 
tus qui a mare eft fuperarit:qui uero a Socrate eft non fuperarit:aut hic fuperarit:ille non ita: euenit ut 
mares fimiles matri.foeminae fimiles patri generentur.ite fi motus maris feruetur.Socratis foluatur i 
patris mas erit auo fimilis:aut alicui caeteroru fuperioru maioru pro ut folutio tetenderit. Sed fi qua e 
mas fuperetunfemina erit fimilis potifilmu matri aflimilabitur matris aut alicui fuperiojj' pari ratio 
ne*Ide modus partiu quoque eft:fepe enim aliae patri fimiles aliae matri:aliae maioru alicui fimiles co/ 
ftituuntur:infuntenim 8C partiu motus:alii acftu alii potentia:ut faepius diximus:oino fubicienda funt 
tria illa unu quod modo dixi motus ineffe:alios potentia:alios adtu alteru degenerare i oppofitu quod 
fuperatur.Tertium tranfire in motu proximu id quod foIuitur:&: fi minus foluitur in propinquum: 
fi magis:in remotiore difcedere:demuque ita cofundi:ut nemini fuoru fimiles prodeant: fed comune 
tantu relinquatunut homo fit cuius rei caufa eft q> comune particularia confequitur oia:ho enim uni 
uerfale eft Socrates pater dC quaecuq? eft mater particulare eft:caufa ut motus foluanf eft:q? omne ages 
patitur etia a patiente:ut quod fecat hebetatur ab eo quod fecatunquod calefacit refrigeratur a calefcen 
te deinde quocunque mouet excepto primo:mutuo mouerur aliquo motu. Verbiigratia quod pellit 
pellitur quodamodo quod prsemit:reprimitur,Interdu etia ita fit:ut quod agit magis patiatur q agat 
dC refrigeretur quod calefacit:calefcat quod frigefacit.Cu aut nihil fecerit aut minus qua ipfum affefhl 
eft:dixi de iis cu de ratione agendi patiendi^ docere uidelicet qbus in rebus ineftet agere & pati. Dege/ 
nerat aute quod patitur nec fuperatur aut defedu facultatis eius quod coquit & mouenaut copia frigi 
ditate quae eius qd cocoquitur & diftinguitur.Cu eni parti fuperet parti non fuperet facit multiforme 
quod conftituitunut athletaru nonullis per ufum cibi nimiu acridit.Cu.n.per copia paftus natura ne/ 
queat fuperare:ut proportione augeat formacp feruet eande:diuerfae efficiutur partes 81 adeo interdu: 
ut nihilo fere fimiles primis euadanproximu huic eft morbus que fatyria appellamus:eteni in eo pr^ 
abundatia fludlionis aut flatus crudi in partes faciei decubetis facies aialis diuerfi & fatyri apparet. Sed 
qua obeam mares & feminae generenf de alii parentibus fimilesifeminae feminisimares maribus» 
