UBER QVINTVS 89 
t um moueant:quia uas per quod primum rpiricus fertur amplum in iis e multumq? aeris mouere co 
gitu necteris anguflius ac parcius e: artate autem ,pcedente uires ea pars recipit:quae in uno quoqj mo 
ueat.ltaq? in contrarium mutatur ut quae uoce acuta mittebantrgrauiore qua prius mittant: qute aut 
grauem acutiorem:quaobrem tauri acutius fonant quam uituli:& uaccae. Vires autem omnium ner' 
uis continenrunquaproptercum artate florent robuftiora funt:minus enim compa&a neruatacp funt 
qu^e minora natu adhuc funt.Item recentiorum nerui nondum intendunturtfenefcentiu iam laxanf: 
quaobrem ad motum quoq 3 funt imbecilliora:fed potiflimum tauri neruofi funt di eoru cor ita con' 
ftat.Itaq? contentiorem eam optinent partem qua fpiritum mouent quafi fidiculam intentam: talem 
cordis bubuli e fle naturam fignificatunuel eo ofle:quod in nonnuHis gignifiofia enim naturam ner/ 
uorum requirunt.Exedta 01 'a in faemina mutant di quonia uires neruofe in fuo originali principio Ia 
xantunfimile foeminis mittunt uocem daxario uero fimilis fir:ut fi quis fides intedens adhibuerit pon 
dus quod annexum reddar contentiores:quomodo textrices faciunt:quar cum ftam ina diftederlt:an' 
nedunt quas laeuas uocant:ita enim natura quoq? teftium annexa meatibus feminalibus depedet qui 
meatus ex uena tendunncuius origo ex corde efbiuxta ipfum principium quod uocem moueat: qob' 
rem meatibus feminalibus immutatis:ad eam qua feme excernere poflunr aetate:pars illa quo ^ 1 una 
cum iis immutatunqua immutata uocem etiam mutatur maxime.f.maribusffcd foeminis et idem 
accidit:qqobfcurius:qUodquidam hircireappellanncum uox mittitur inaequalis: pofl uero reflituif' 
an fequetis aetatis grauitatem autacume.Sublatis igitur teftibus:rentio quoqi meatuum laxatunquo' 
modo in fidicula di flamine fublato pondere laxatis his principium quod moueat uoce eadem ratioe 
Saxatur.Caufahaeceft quaobrem exedta mutentur in foeminam tum uoce:tum et reliqua forma quo 
miam ita accidit ut principium laxetur:ex quo intentio corporis efl:non ut quidam exiflimantq» tefles 
ipficopula funt multorum principiorum:fed paruae mutationes caufam afferunt magnate mutatio/ 
mum no fui ratione.Sed cum euemtut principium una cum iis ipfis mutefrpricipia enim q*uis magni 
tudine parua fint tame facultate funt magna:hoceft enim prlcipium ee:ut ipfum qdem cafitmulto^ 
fed ipfius nulla fit fupior ca.Caliditas et aut frigiditas loci confert eodem ut natura tale conflituaf ani 
mahqdaut grauem aut acutam uocem emittac.Spiruus.n.calidus craffitudine fua grauitate efficit uo 
cis:frigidus prae fua tenuitate contrarium facinqd uel in tibiis patet: qui enim calidiore utunf fpiritu 
Si talem emittut:qualem fiticines di lamentares: grauiorem fonum infpirant tibiis:afperioris aut uo' 
cis:aut laeuioris:oIs deniq? huiufmodi inequalitatis caufae efi-.mebrurn iftrumctuq^ p qdnon ferfreu 
aut afpe^d eft aut laeue:deniq? aut aequale aut inaequale:conftat hoc ira ee cum aliqd humoris in arteria 
inefbaut afperitas affetflu aliquo fit tuc enim uox reddit inaequalisiflexibilis aut uocis iflrumetu mei/ 
8 e caufae e:ut rigidae du^molle.n.parcius dilpefari pot:& uariu fieri du^ no por: di molle qdem tam 
magna q parua reddere uoce por:& ,pi'de:tum graue:tu aut facile emm fpiritu difpefatnpfum^ de fa/ 
dii magnu paruuqj fit:qd aut du^ eflnndifpenfabile eft.De uoce igitur qua: non ante difleruimus:cu 
de ienfu aut de anima ageremus hunc habeant modum. 
Quare dentes a natura confticuti funt di cur partim decidant denuoq? nafcantur partim 
autem non. CAP. VIII. 
E dentibus non rei unius aut eiufdem gratia animalia eos habere omnia:fed alia ad cibum 
alia ad uocis orationem duflum antea eftffed cur priores gignant primo maxillares poft dC 
hi non decidannilli decidant ac denuonafcatunhanc rationem difputationi de generatioe 
cognatam efle putandum eft:difleruit igitur de his di Democritus fed no bene: non.n.om 
nibus confideratis caufam reddidit uniuerfim. Ait enim decidere:quonia operant di ante tps oriunf: 
nam ad itarem poene florentem enafei p naturam debere:caufam aut ut ante tps gignaf* ufui tribuit 
la<flis:& fus laftenqui tame dentes non amitnt:&: quae dentes habent ferratos 01 'a lactent:quaq nonul 
la eorum non amittunt nifi caninos:ut leones:hoc igit ille errauit exponens uniuerfim. Cum id non 
animaduertiflenquod in omnibus euemret. At agere ita oportenq enim diflerit uniuerfim ac de om/ 
nibus dicat necefTeeft.Sed cum naturam ita fubuciamus.f.ratione dudta ex iis quae cernimus ut nem 
deficiat:ne(£ fruftra agat:quicq in fingulis quoad eius fieri pot.Quae aut cibum aflumere debent:poft 
ladis ufum inftrumenta habeant necefre fit ad cibum conficiendum fi ita eueniret:ut ille dicit ad pu/ 
berratem matura profe&o deficeret agedo re:quam facere poffet:at<j opus natura fieret prater nautf 
ram. Violentum enim pternaturam eft.Generatione aut detnium euenire uioleterafleuerat: fed hoc 
uerum no ee aptum ex his:aln% huiufmodi rationibus e.Oriuntur aut prius ii qua lati:quod di offi/ 
cium eorum prius eft.Secatur enim prius qua molitur quod comeditunfunt aut illi molendi officio 
relegati:hi uero fecandi:tum etiam quod res minor di fi fimul Ichoarur.tame celerius folet perfici qua 
maior.Minores aut primores quam maxillares funt necnon maxille os a latere latum in ore anguflu 
eft.Itaq? ex ampliore plus alimeti affluere neceflee:ex artiore minus:la<flis aut ufus ipfe nihil confert: 
quaqua ladtis calor facit ut dentes ii oriantur iudicium e:q> di ipforum la&entium infantes qcalidiore 
utuntur Ia<fle:ocius dentiunt.Calor enim uim optinet augedfdecidut qui prodierit primi:tum notae 
melioris gratia:tum neceflario:mdioris ratione mqua q>dto hebetefcit:quod acutum e. Itaq? alteros 
fuccedere in officium opoiter.Iati aut no hebetanturffed tempore dutaxat attriti leuigarur: necellario 
uero decidunt:quod maxillarium radices in lata nitunt maxiila:& ualido offe cotinenfiprimoru aut 
in tenui:unde fit ut infirmi dC mobiles fint:nafcunf auc denuo:quod in ofl*e adhucnafcente oriuntur: 
