— 82 - 
slippen, hetwelk 3, 4 of 5 bedroeg. Zesslippige kronen 
kwamen hier niet voor. Resultaat : 
Kroonslippen : 3 4 5 
Bloemen : 61 196 888 
Potentilla anserina. De beide bedden mijner cul¬ 
tuur in 1893 waren uit de uitloopers van een enkel individu 
gesproten. Desniettegenstaande was het getal der kroonbla- 
den afwisselend l), nl. tusschen 3 en 5 ; dit laatste getal is 
voor deze soort normaal. Bloemen met meer dan 5 kroon¬ 
bladen heb ik in deze cultuur, noch in 1893, noch in de vorige 
jaren aangetroffen. Ik heb het aantal kroonbladen van al de 
bloemen van Mei tot September aangeteekend. Resultaat : 
Bloemen met 3 4 5 kroonbladen 
Op het eerste bed : 6 537 1819 
Op het tweede bed : 2 425 1308 
In ’t geheel werden dus 4079 bloemen waargenomen. 
Ook zonder nauwkeurige tellingen kan men zich over¬ 
tuigen, dat de eenzijdige variatie tamelijk' verspreid is. In 
mijn ras van vierbladige klaver (« vierklaver » ; Trifolium 
praiensé) zoekt men te vergeefs naar bladen met één of twee 
bladschijven. Evenzoo in vele andere gevallen. 
De aangehaalde voorbeelden berusten gedeeltelijk op een 
vermeerdering, gedeeltelijk op een vermindering van het 
normale aantal organen. Het spreekt van zelf dat bij één 
soort, een bepaald kenmerk in de beide variaties kan betrok¬ 
ken worden. Potentilla Tormentilla b. v. varieert aan den 
eenen kant met drietallige, aan den anderen kant met vijf- of 
meertallige bloemen. In zulke gevallen is de curve door¬ 
gaans asymmetrisch, daar de beide variaties van elkander 
onafhankelijk zijn. Ik heb b. v. voor de kelkslippen van 
1) Hieruit blijkt dat de fluctueer ende variatie, welke door 
de anthropologen gewoonlijk individueel genoemd wordt, bij 
planten niet altijd dezen naam kan dragen. Daarom noem ik haar 
liever gradueel of continu. 
