136 - 
bewaard. Slechts in 1893 (en in 1894) heb ik van de erven 
het zaad der normale en der afwijkende hoofden dooreen ver¬ 
zameld. 
Wat de bestuiving betreft, zoo is onze plant natuurlijk 
ongeschikt voor kunstmatige bevruchting in het groot. Ik 
heb echter zooveel mogelijk de atavisten gerooid of van hun 
bloemstengels beroofd vóór de erven gingen bloeien, opdat 
deze slechts onderling zouden kunnen kruisen. Vooral in 
de latere jaren, toen het aantal erven grooter was, en er dus 
enkele'reeds vroeg kenbaar waren, in een aantal dat voor de 
zaadoogst voldoende was. kon op deze wijze de bestuiving 
vrij zuiver gehouden worden. Doch dit bleek voor den 
vooruitgang van het ras niet van groote beteekenis; zelf- 
bestuiving schijnt ook hier het voornaamste resultaat van 
het insecten-bezoek te zijn. 
De jaarlijksche om vang van mijne cultuur wisselde naar 
verschillende omstandigheden tussehen omstreeks 1 en 2 
□ Meter. Het aantal der individuen, dat bloemstengels 
voortbracht bedroeg meest 65-70, in 1890 had ik ruim 150 
planten. Het komt mij voor, van belang te zijn er op te 
wijzen, dat op zoo kleine schaal toch in den loop der jaren een 
voldoende vooruitgang door selectie kan verkregen worden. 
Ik begon in 1889 met 9 c /o en bereikte in 1894 reeds 64 % 
erven. 
Ten slotte wil ik nog mededeelen dat de oogst van het 
zaad veel vereenvoudigd is, sedert ik gebruik maak van per- 
gamyn-zakjes, waarin de vruchtdragende stengels gebonden 
worden vóór de eerste vruchten rijpen, zoodat geen zaden 
kunnen wegwaaien. Is al het zaad rijp, dan worden de 
stengels afgesneden, en het zaad in het zakje naar het labo¬ 
ratorium gebracht. Steeds wordt zóó het zaad van eiken 
zaaddrager afzonderlijk geoogst. 
Helianthus annuus syncotyleus. Over dit ras heb 
