— 225 
dikten overeenstemt (hunne kleuren «voegen zich saam» of 
« trekken zich af » volgens bovenvermelde kleurenschaal), 
naar gelang de assen der twee blaadjes, die in dezelfde rich¬ 
ting loopen, overeenstemmend of verschillend zijn. Die 
omstandigheidkan men benuttigen, om, door middel van een 
gipsplaatje, waarvan de assenrichting aangegeven is, de 
richting der optische assen in een versch afgespleten gipsplaat 
vast te stellen. Men behoeft deze laatste, bij de even aange¬ 
geven inrichting, maar onder het objectief te draaien, en de 
twee rechthoekig gekruiste liggingen op te zoeken, waarin 
zij de uiterste optelling- of aftrekkingskleur vertoont. 
Op dezelfde wijs kan men ook in den wand eener planten- 
cel d ) de ligging van ieder der twee optische assen, die in 
zijn vlak gelegen zijn, vaststellen. Gelijk reeds Mohl (bot. 
Zeitg., 1858, bl. 1 vv.) had opgemerkt, staat de optische 
reactie van den celwand in nauwer verband met zijn bouw. 
Met volle klaarheid en zekerheid heeft Dippel 1 2 ) dit verband, 
wat de hout- en bastvezels betreft, het eerst en wel in de 
volgende termen uitgesproken : 
1) De kleinste elasticiteitsas der elementen, die dub- 
belbrekend zijn met twee optische assen, staat radiaal en 
loodrecht op de richting der lagen. 
2) De gróótste en de middelste liggen in een tangentiaal- 
vlak en vormen een scheeven hoek met de as der cel. 
3) De grootste elasticiteitsas volgt, voor de secundaire 
verdikking sla g en, steeds den draad der spiraal , waarin deze 
zich af zetten, {liet zij nu dat feit werkelijk waar te nemen , of 
uit de richting der spleetstippels op te maken is); de middelste 
staat loodrecht op deze spiraal . 
1) Zie meer daarover o. a. iu de zeer duidelijk en begrijpelijk 
geschreven « Anleitung zur Benutzung des Polarisations-Mik?'oskops 
bei histologischen Untersuchungen », door H. Ambronn, Leipzig, 1892. 
2) « Mikroskop », 1872, D. II, blz. 318. 
17 
