- 229 — 
loodrecht op de verdikking slag en van den rcand (i. e. over 't 
algemeen loodrecht op haar vlak) staat, en de langste met de 
richting der strepen (poriën of verdikkingslijsten) overeen¬ 
komt. 
Kan de ligging van deze assen niet uit den louw en de 
sculptuur wordtn afgeleid, dan vertoont zij zich bij voldoende 
wanddikte aanstonds door het gebruik van het polarisatietoe- 
stel in de ligging der optische assen, die ermede overeenstem¬ 
men door hare ligging en hare relatieve lengte *). 
Langs den eenen kant mag, vooral in algemeen theore¬ 
tisch opzicht, dit resultaat merkwaardig heeten, daar het een 
zekere proefsteen is vooral de onderstellingen betreffende de 
elementaire structuur van den celwand, een vraagstuk waar¬ 
over in de laatste jaren zoo lang gestreden is ; langs den 
anderen kant heeft het den sleutel geleverd tot het begrijpen 
van een heele reeks hygroskopische mechanismen, die met 
de uitstrooiing der zaden in betrekking staan, en zich, deels 
in de weefsels van den wand der zaadbehouders zelf, deels in 
dragers, aanhangsels en bijgevoegde organen van deze 
(vruchtstelen en vruchtnaalden, haarkronen en omhullende 
bladen), deels in haren en dekschubben vertoonen. 
1) Ik hond het voor eenvoudiger en beter aan de natuurlijke 
levensverschijnselen der plant beantwoordende het samentrekkings- in 
plaats van het uitzettingsellipsoid van de celhuid met het optisch 
elasticiteitsellipsoid te vergelijken, daar bij deze vergelijking de langere 
assen van beiderlei soort, evenals de assen der grootere cohaesie 
dezelfde richting nemen. Er moet overigens bemerkt, dat bij enkele 
voorwerpen, zooals het kurk van den berk, de Caulerpamembraan en 
eenige hygroskopische haren, de radiale as tegenover het gepolariseerd 
licht en voor den contractiegraad een resultaat geeft, dat van het 
gewone afwijkt. Verg. Schwëndener, Ber. d. preuss. Akad. d. Wiss. 
zu Berlin, 1887, XXXIV, pag. 676 en 677. 
2) Volgens een referaat van het « Bot. Centralblatt » 1895, Bd. 
LXIII, N“ 10/11, pag. 320-324, dat mij na het stellen dezer regelen 
onder de oogen komt, heeft de nieuwste bewerker van het hygrosko- 
