249 
vooral de radiale, als de tegenstand biedende de tangentiale 
wanden der zoogenaamde « vezelige laag » aangegeven ge¬ 
worden. 
Die uitslag werd, naar ik vermeldde, voor alle Phane- 
rogamen geldig bevonden. Toch moet voor deze de aan¬ 
gehaalde volzin eenigszins volledigd. Het schijnt in de 
eerste plaats, alsof de ongelijke weerstand, die aan de 
samentrekkende kracht der radiale wanden der vezelcellen 
door hare tangentiale wanden wordt geboden, niet alleen 
op rekening van de verschillen in dikte der laatstgenoemde 
wanden komt te staan, maar gedeeltelijk ook aan verschillen 
in hun rijkdom aan houtstof moet toegeschreven worden. 
Dit houd ik ten minste voor de eenvoudigste verklaring 
van de omstandigheid, die Leclerc du Sablon met nadruk 
aangaf, maar op geheel andere wijs verklaarde, dat de 
hoeveelheid houtstof in de vezelcellen inderdaad dikwijls 
(niet altijd) van binnen naar buiten afneemt. 
Maar ook wat de oorzaak der contractieverschillen bij 
deze cellen betreft is een bijvoegsel tot den hooger aange- 
haalden volzin van noode, ten einde de gegeven verklaring 
voor een grooter getal gevallen geldig te maken. Daar hoort, 
na het woord «richting® nog «ofwel de ongelijke vorm» 
(van het uitzettingsellipsoïde) bij. Want in vele gevallen 
vindt men de assen der ellipsen der tangentiale samentrek¬ 
king niet zoozeer gekruist als bij Liliuyn ; men moet veeleer 
aannemen, dat het uitzettingsvermogen der radiale wanden 
tegelijkertijd verhoogd is. Wij hebben vroeger gezeid, dat 
ook in de vruchtwanden en de daarbijgevoegde organen heel 
dikwijls een inrichting voorkomt, waardoor de assen der an¬ 
tagonistische contractie-ellipsen evenwijdig loopen en slechts 
door haar ongelijke lengte elkander tegenwerken. Vinden 
wij echter dat de rechthoekige kruising dezer assen bij de 
stuifmeelhouders op verre na niet zoo dikwijls voorkomt, dan 
19 
