— 251 
heeft dat waarschijnlijk zijn oorzaak in het feit, dat bij de 
de zaadbehouders het ongelijke contractievermogen schier 
uitsluitend een rol speelt, bij de helmknoppen daarentegen de 
grootte der buigingsweerstanden tevens in aanmerking komt, 
dat verder de rangschikking en de sterkte der verdikkings- 
banden in de cellen der helmknoppen niet alleen door dyna¬ 
mische, maar ook door statische factoren beheerscht worden, 
en eindelijk dat de plant bij het bouwen dezer wanden met 
groote spaarzaamheid pleegt te werk te gaan. Meestal lost 
een enkele cellenlaag de drie tegelijk gestelde problemen op : 
het teweegbrengen van voldoende contractieverschillen, en 
daarmede nauwkeurig overeenstemmende buigingsweerstan¬ 
den, alsook het verkrijgen van de noodige bestendigheid in 
den vorm der opengegane organen. Bij het opbouwen dier 
cellenlaag kan het daarom niet voldoende zijn, alleen een 
enkele der genoemde vereischten in aanmerking te nemen. 
Kan b. v. zonder later het behoud van den vorm van den 
helmknop na zijn opening in gevaar te brengen, de weer¬ 
stand van zijn beweeglijke kleppen aan de neiging om zich 
naar buiten te krommen door passende schikking der ver- 
dikkingslijsten verminderd worden, dan is er, om een 
zekere kromming te bereiken, minder verschil in den 
contractiegraad noodig. Ten einde de verhouding, die hierbij 
in aanmerking komt, aanschouwelijk te maken, mag ik mij 
wel van een vergelijking van F. Hildebrand 4 ) bedienen, 
die ik vroeger voor de peulen der Papilionaceeën afkeuren 
moest, maar die hier nu op haar plaats is. 
Het is buiten kuif gemakkelijker, een stroomat zoo op te 
rollen, dat de lijnen met de grootste kromming loodrecht op 
de halmen staan, dan derwijze, dat iedere halm in de lengte 
zou moeten gebogen worden. Dat schijnt mij de reden te 
4 
1) Die Schleuderfrüchte und ihr im anatomischen Bau begründeter 
Mechanismus. — Pringsh. Jalirb., IX. 
