253 - 
zijn, waarom de plant in de teedere wanden der helmknoppen 
meestal vermijdt de verdikkingslijsten in dezelfde richting 
te plaatsen als de lijnen met de grootste lengtekromming, 
daardoor echter ook de rechthoekige kruising der assen der 
contractie-ellipsen niet benuttigt, jà dat zij somtijds zelfs op 
die plaatsen, waar een bijzonder sterke kromming plaats 
grijpen moet, de kruising der assen, die op andere plaatsen 
van denzelfden kelmknop aangewend wordt, vernietigt 
(klepjes van Berberis en Mahonia). Begrijpt men deze 
verwikkelingen ten volle, dan verdwijnt de tegenspraak, die 
zich in het begin vertoonde, alsof bij de mannelijke bloem- 
deelen de bouw van den wand een niet zoo groote beteekenis 
had als bij de vrouwelijke. 
Daarover zeggen wij later nog een en ander. Merkwaar¬ 
dig is het nu, dat het openingsprincipe van de helmknoppen 
den Bedektzadigen, hetwelk wij zooeven in grove trekken 
schetstenen hoofdzaak reeds bij de vroeger beschreven Cyca- 
deeën aangetroffen wordt*). Alleen wordt bij deze de plaats 
der « vezelige laag » door de opperhuid ingenomen, en de 
samentrekking der radiale wanden niet door haar tangen- 
tiale, maar wel door haar radiale contractie ten uitvoer 
gebracht. Ook de Coniferen benuttigen als mechanisch 
weefsel de opperhuid, die echter denzelfden bouw vertoont, 
zooals wij hem bij vele hoogere zaadplanten in de tweede 
laag aantreffen. Wij vinden zelfs hetzelfde principe als bij 
de Bedektzadigen reeds in de vruchtjes der Levermossen 
toegepast; in hoofdzaak slechts met dit verschil, dat hier de 
vezelige cellen naar alle waarschijnlijkheid nog door de 
opperhuid ondersteund worden. — Bij Equisetum en de 
Varens ontmoeten wij andere openingsmechanismen ; ook 
1) Ueber die anatomisch-physikalische Ursache der hygrosko 
pischen Bewegungen pflanzlicher Organe, Flora 1891. 
19 * 
