— 283 — 
moeite gegeven, meer dergelijke onmiddellijke bewijzen te 
zamelen, daar het microscopisch beeld van doorsneden van 
droge organen door de verwarde plooien der opperhuidswan- 
den mij het stellig bewijs scheen te leveren, dat een sterke 
zijdelingsche drukking, wier oorsprong buiten de opperhuid 
ligt, aanwezig'was. Daarom heb ik er mij in den beginne 
bij bepaald, in ieder afzonderlijk geval, preparaten te ver¬ 
vaardigen, waardoor deze plooiing zoo duidelijk mogelijk kon 
bewezen worden. Dit gelukte mij het best, wanneer ik tot 
het maken van sneden opengesprongen helmknoppen benut¬ 
tigde, die in alcohol bewaard waren, en deze sneden na ze in 
xylol gelegd te hebben in canadabalsem sloot. 
Eerst later begreep ik de bemerking van Schrodt, dat 
het ontstaan van plooien in de opperhuid alleen nog niet vol¬ 
doende was, om' haar mechanische passiviteit als zeker aan 
te nemen. Schrodt heeft zich met de staving van dit oor¬ 
deel niet ingelaten. De gegrondheid ervan zal echter uit de 
volgende overweging blijken. De plooien, die men op over- 
langsche en dwarse doorsneden kan waarnemen, hebben 
bijna uitsluitend in den binnensten en buitensten tangenlialen 
wand der opperhuid haren zetel. A priori zou het dus niet 
onmogelijk zijn, dat de vermelde krommingen in ieder afzon¬ 
derlijke opperhuidscel door sterke samentrekking van haar 
gezamenlijke radiale wanden veroorzaakt werden; ongeveer 
gelijk bodem en deksel van een cylindrische blikken doos 
sterke krommingen zouden ondergaan, indien de straal van 
haar gebogen oppervlakte op een of andere wijs verminderd 
werd (indien men b. v. haren mantel sterk samensnoerde). 
Werd echter de plooiing van de opperhuid op zulke wijs door 
spanningen in haar eigen weefsel veroorzaakt — wat slechts 
in twee gevallen proefondervindelijk tegengesproken is — 
dan zou de vraag rijzen, of deze spankrachten haar werking 
biet ook op de vezelige cellenlaag uitoefenen, en zoo bij de 
