— 301 
ScHiNz, de resultaten zijner orderzoeking samenvat door te 
zeggen dat de schier gelijkmatig verdikte wand van het stuif- 
meelhokje een veel geringer contractievermogen heeft dan de 
radiale wanden ^.constateert hij een feit, dat nu eerst waarlijk 
een verklaring behoeft. Indien de dikte van den celwand 
werkelijk de hoofdrol speelde, zou men immers kunnen vragen 
hoe het komt dat de dunne vlakken der radiale wanden zich 
anders gedragen dan de eveneens teedere wanden der opper¬ 
huid en de buitenste celwanden der vezelige laag. Moesten 
de laatstgenoemde celwanden, die van verdikkingslijsten vol¬ 
komen verstoken zijn, zich niet nog sterker samentrekken 
dan de eerstgenoemde, die gedeeltelijk verdikt zijn? Daaren¬ 
boven zijn een aantal hygroscopische mechanismen bekend, 
waarin omgekeerd dunnere wanden de weerstandslaag vor¬ 
men tegenover verdikte wanden. In de vruchtnaald van 
Pelargonium b. v. is de buitenwand der opperhuid, die bij 
hare zelfstandige draaiing de concave zijde van de omgangen 
der spiraal inneemt, zeven- à tienmaal dikker dan de tegen¬ 
overgestelde wand 1 2 3 * ). Een dergelijke omkeering van de be¬ 
trekking tusschen verdikking en samentrekking wordt echter 
(ofschoon niet zoo sterk uitgesproken) in zoovele vrucht- 
wanden waargenomen, dat Leclerc zich in zijn tijd gedwon¬ 
gen zag het tegenovergestelde aan te nemen, namelijk dat de 
celwanden zich door uitdroging des te meer samentrekken 
naarmate zij dikker zijn 5 ). 
In zijn later verschenen verhandeling over de helm- 
knoppen tracht Leclerc de moeilijkheid te doen verdwijnen, 
door een tegenstelling tusschen houtachtige wanden en cel- 
lulose-wanden in de plaats van dikteverschillen te brengen, 
maar daardoor wordt de strijdvraag niet dichter bij hare 
1) Schrodt, 1. c. blz. 498. 
2) Zie hooger, blz. 238. 
3) Leclerc du Sablon, Recherches sur les déhiscence des fruits 
à péricarpe sec. Ann. des scienc. nat. 6 e série, T. 18, blz. 97. 
