— 307 — 
cellen die door maceratie geïsoleerd zijn, op het vlak onder¬ 
zocht, in de radiale richting optellingskleur, in de tangentiale 
richting aftrekkingskleur, wanneer de langste optische as 
van het gipsplaatje evenwijdig aan de lijsten geplaatst wordt. 
Deze kleuren komen natuurlijk vooral op de lijsten zelf dui¬ 
delijk te voorschijn; zij kunnen echter ook met behulp van 
het gipsplaatje rood I op de dunne wandgedeelten waarge¬ 
nomen worden, wanneer men, in een maceratie-preparaat, 
verscheidene geïsoleerde cellen in gekruiste ligging waar¬ 
neemt, ofwel waryieer men in gekromde dwarse doorsneden 
van kleppen met een zwakke vergrooting gansch het gebogen 
gedeelte kan in oogenschouw nemen en de tinten van de 
verschillende gedeelten kan vergelijken. De plaatsen, die 
met betrekking tot het gipsplaatje aftrekkingskleur vertoonen, 
zweemen duidelijk naar het helder- of geelachtigrood, terwijl 
de gedeelten met optellingskleur naar het blauw zweemen. 
Daardoor wordt de merkwaardige tangentiale samentrek¬ 
king der radiale wanden begrijpelijk. 
Wij zullen verder zien dat, in zeer talrijke gevallen, de 
contractieverschillen binnen de grenzen van de wanden der 
vezelcellen uit deze anisotropie alleen kunnen afgeleid wor¬ 
den. De vraag is slechts, of de plant zich met het gebruiken 
daarvan tevreden stelt, — of dus de genoemde celwanden en 
inzonderheid de radiale wanden met betrekking tot de hoe¬ 
veelheid imbibitie-water op gelijken rang staan als onver¬ 
schillig welke celwanden van andere organen die op gelijke 
wijze gebouwd zijn, ofwel of zij merkbaar bevoordeeligd zijn, 
en dus werkelijk een sterk imbibitievermogen hebben. Het 
antwoord hierop wordt in vele gevallen gegeven door de 
waarneming van den contractiegraad van den geheelen helin- 
knop. Bij Lilium b. v. bedraagt de verkorting meer dan 
.40 %, bij Amaryllis meer dan 50 °/ 0 , bij Narcissus meer dan 
60 °/o, Nooit heb ik aan vruchten en daarbij behoorende 
