333 — 
III. Bijdrage tot de openingsmechaniek van eenige 
Sporehouders. 
De mededeelingen die in dit hoofdstuk vereenigd zijn 
maken geen aanspraak op den titel van afgerond geheel; zij 
hebben immers slechts op enkele soorten betrekking, en bij 
de Varens alleen op het gedeelte van het openingsmecha- 
nisme, dat op de uitdroging der wanden berust. Ik heb 
ze hier nochtans laten volgen, om mijn vroeger 1 ) uitgespro¬ 
ken vermoeden omtrent de ruime mechanische beteekenis van 
de structuur van den celwand bij de hygroscopische mecha¬ 
nismen door de studie van eenige sporeplanten te staven. 
Leclerc du Sablon 2 ) heeft reeds tusschen het opengaan van 
de sporezakjes van Equisetum en dat van talrijke zaadhou- 
ders (waartoe o. a. Syringa en Scrophularia behooren) een 
goed ingeziene vergelijking gemaakt, zonder nochtans den 
innerlijken aard der verschijnselen, die zich bij de uitdroging 
hunner elementen voordoen, te onderzoeken. Op eene 
gelijke wijze heeft dezelfde onderzoeker de nauwe verwant¬ 
schap tusschen de bewerktuiging der levermosvruchten en 
die der stuifmeelhouders goed ingezien 3 ). Zijne beschrijvin¬ 
gen hebben tot grondslag gediend voor mijne onderzoekingen 
over Equisetum en Levermossen. Voor de Varens heb ik de 
geschriften van Schinz 4 5 ), Schrodt 3 ), Prantl 0 ), Leclerc du 
1) Flora 1801, blz. 217. 
2) Recherches sur la dissémination des spores chez les cryptoga¬ 
mes vasculaires. Ann. des sc. natur., VII série, T. XII, 1885, blz. 19. 
3) Recherches sur le développement du sporogone des hépatlii- 
ques. Ann. d. sc. nat., VII série, T. XII, 1885, blz. 152 en volgende. 
4) 1. c. blz. 12-10. 
5) Flora 1885, blz. 455-467. — Ber. d. deut. bot. Gesellsch. 1885, 
blz. 396-405. — Flora, 1888, blz. 1-23. 
6; Ber. d. deut. bot. Ges , 1886, blz. 42-51. 
