— 357 
ging van den ring) nog gevuld blijven met water, waarvan 
het volumen slechts evenveel als het volumen der cel ver¬ 
minderd is. Daar de verschillende celwanden nog voch¬ 
tig blijven terwijl het verschijnsel plaats grijpt, kan dit 
moeilijk voor een gevolg der uitdroging gehouden worden. 
Men heeft daarom het veschijnsel toegeschreven aan de wer¬ 
king van de drukking der lucht, die den gewelfden buiten¬ 
wand mechanisch naar binnen zou drukken, tengevolge van 
de vermindering van het celvolumen door het uittreden der 
waterdeeltjes. Daarbij stuit men echter op de moeilijkheid, 
dat de buitenwand der ringcellen in het begin voor lucht on¬ 
doordringbaar zou zijn, en dan plotseling, op het oogenblik 
dat de wanden terugspringen, lucht zou moeten doorlaten, 
— ofwel dat, op dat oogenblik lucht van binnen in de cel op 
een of andere wijze door ontbinding zou moeten ontstaan, 
Daarbij dient nog gevoegd te worden, dat het «openspringen» 
van de sporezakjes der Varens,volgens Schrodt’s waarnemin¬ 
gen, niet alleen bij gewone luchtdrukking plaats grijpt, maar 
nog wanneer die drukking tot 2 mill, kwik is gedaald 1 ;. 
Deze moeilijkheden hebben er mij toegebracht om de 
eenvoudige gedachte, waardoor de gezamenlijke bewegingen 
die zich bij het opengaan van de sporezakjes der Varens voor¬ 
doen uit de wandstructuur van hunne ringcellen afgeleid 
worden, hier mede te deelen, ondanks de moeilijkheden die 
in de weg staan, daar zij toch wellicht een aanwijzing voor 
verdere onderzoekingen kan geven. 
Ik eindig met mijn hartelijken dank te betuigen aan de 
heeren Prof. D r Schinz en D r H. Schenck die mij rret het 
zenden van onderzoekingsmateriaal allervriendelijkst hulp 
hebben verleend. 
Lippstadt, 17 September 1895. 
1) Schrodt, Neue Beitrage zur Mechanik der Farnsporangien. 
Flora, 1887, blz. 6 van den overdruk. 
