- 142 
die zij droegen waren nu veel krachtiger dan de eindhoofdjes; 
zij gaven immers eene curve waarvan het toppunt opnieuw 
bij 21 gelegen was. Het cijfer 21, dat wij beschouwen als 
typisch voor het ras, treedt hier dus in de zijtakken, en niet 
in de eindhoofdjes op den voorgrond. Dit strookt volkomen 
met gelijksoortige feiten die door Hugo de Vries herhaalde¬ 
lijk werden waargenomen, , en waaruit deze onderzoeker 
besloten heeft dat men de erfelijke eigenschappen eener plant 
niet altijd uit het onderzoek van het eindhoofdje (of van de 
eindbloem) mag afleiden. Hier is de oorzaak echter bekend, 
nl. onvoldoende voeding en beschadiging (door het uitplanten) 
gedurende de gevoelige periode der eindhoofdjes. Daarna is 
de voeding normaal geworden, en de zijtakken, wier gevoe¬ 
lige periode later komt, hebben slechts weinig geleden (1). 
De gemiddelde waarde der 2 e knopgeneratie is echter in de 
beide groepen II en IV iets lager dan die der 2® knopgene¬ 
ratie in 1904 (normale voeding ; zie blz. 84). Dit kan verklaard 
worden op tweeërlei wijze : ofwel de gevoelige periode der 
2® knopgeneratie 1905 was nog niet geheel ten einde toen de 
voeding normaal WQvàfüfwel de verzwakking der hoofdas (2) 
in 1905 heeft door correlatie eene geringe verzwakking 
teweeggebracht van de zijtakken die door haar worden gedra¬ 
gen. (In dit laatste geval zou hier een duidelijke nawerking 
van de onvoldoende voeding plaats grijpen). Misschien zijn de 
beide aangestipte oorzaken hier gelijktijdig in het spel. 
In de volgende knopgeneratiën IIc, lid en IVc, IVd (dit 
wil zeggen tot het einde van Augustus 1905) blijft de gemid¬ 
delde waarde ongeveer onveranderd, hetgeen ook in het jaar 
1904 het geval was. Later, in de knopgeneratiën He, Hf en 
(1) Zie onze verhandeling over de gevoelige periode bij Centaurea 
cyanus , loc. cit., 1902, blz. 426, 5®. — Zie ook het Eerste Naschrift tot 
deze verhandeling (blz. 144). 
(2) Wij gebruiken hier dit woord in zijne physiologische (empirische), 
niet in zijne streng morphologische beteekenis. 
