HET ZINNENLEVEN DER PLANTEN. 
Met Plaat XVII. 
Men kan, onder de benaming van zinnenleven, al de verschijn-' 
selen samenvatten die op eene actieve betrekking tusschen het orga-* 
nisme en de buitenwereld berusten. Aan zulke verschijnselen schijnt 
de plantenwereld vreemd te zijn, terwijl de dierlijke physiologie beter 
geschikt is, om ons dit begrip duidelijk te maken. Indien wij plant 
en dier onderling vergelijken, dan is het als hoofdverschil opvallend, 
dat die betrekking bij de dieren veel volmaakter, veel inniger is, de 
zeer lage groepen natuurlijk daargelaten. Het menschelijk organisme, 
bijv., ontvangt van de buitenwereld allerlei indrukken, die eene 
reactie te voorschijn roepen. De verscheidenheid dier indrukken is 
tamelijk groot; men heeft ze, voor zooverre onze kennis het toelaat, 
bij de hoogere dieren, gerangschikt in vijf groepen, die het onder¬ 
scheid tusschen de zoogenaamde zinnen uitmaken, al naar gelang er 
sprake is van licht, geluid, geur, enz. Het opvangen dier indrukken 
en het bewerkstelligen der daarvan uitgaande reactiën is hoofdzake¬ 
lijk opgedragen aan een bijzonder weefsel, dat in z>jn geheel het 
zenuwstelsel geheeten wordt. Men kan, op schematische wijze, het 
verloop der hier bedoelde verschijnselen voorstellen als volgt. 
In het organisme vormt het zenuwstelsel twee groepen organen : 
de zenuwcentrums en de zenuwen. Naar de eerste stroomen al de 
ontvangen indrukken samen ; daar worden ze als ’t ware verwerkt, 
en van daar gaan de reactionneele zenuwstroomen uit ; als voor¬ 
naamste zenuwcentrums kunnen we noemen de hersenen en het 
ruggemerg. De zenuwen zijn de geleiders der zenuwstroomen, die 
tot het overbrengen der indrukken en tot den terugkeer dienen. Met 
andere woorden, een zenuwcentrum is als ’t ware een electrisch 
centraalstation, dat inlichtingen ontvangt en daarop bevelen ver¬ 
zendt langs een stelsel van draden, waardoor het in dit geval, met 
het buitenste oppervlak van het lichaam in verbinding gesteld wordt. 
De indrukken die uitwendig ontvangen worden, *t zij licht, of geluid, 
smaak, enz., worden opgevangen door de uiteinden van zekere 
zenuwen, die daartoe bijzonder geschikt zijn. Om dit op vangen doel- 
