185 — 
Zooals uit bovenstaande beschrijving blijkt, zijn de haren van het 
Kruidje-roer-mÿ-niet zelf niet gevoelig, aangezien zij enkel uit 
mechanisch weefsel samengesteld zijn ; hun rol is, door hunne bewe¬ 
ging, en met name hunne nederdrukking, de gevoelige cellen te prik¬ 
kelen, alsof deze onmiddellijk aangeraakt werden. Men geeft aan 
dergelijke organen den naam van stimulatoren , en ’t is de vereeni- 
ging dier stimulatoren met de gevoelige cellen waarmede ze in 
verband staan die als het zintuig dient beschouwd te worden. Het¬ 
zelfde vinden w r ij trouwens in de dierlijke zintuigen terug; bier ook 
zien wij de gevoelige zenuwuiteinden vergezeld van toegevoegde 
organen, die het inwerken van den prikkel doelmatig maken ; het 
gevoelig element van het oog, bijv., is het netvlies dat de wanden 
der oogkamer bekleedt; daarenboven omvat het oog een bijzondere 
optische inrichting, welke ten doel heeft de beelden der buitenwereld 
op dit vlies te vormen, hetgeen alleen het zien mogelijk maakt. Op 
dezelfde wijze kan men, in het oor, het trommelvlies, de karak¬ 
teristieke beendertjes, enz., beschouwen als stimulatoren, die wel 
degelijk deel uitmaken van het zintuig. 
Een laatste punt blijft nog te bespreken, namelijk het doel der 
bladbewegingen der Mimosa, en het nut der zintuigen. Of hier nu 
wel van een doel kan sprake zijn, is een vraag, die tegenover alle 
dergelijke teleologische beschouwingen kan gesteld worden; toch 
dringt het onderzoek naar de biologische beteekenis van zulke 
merkwaardige inrichting zich op. Een onbetwistbare oplossing heeft 
het vraagstuk echter niet ontvangen. De eene ziet in het sluiten en 
neervallen der bladeren een schutmiddel tegen de beschadigingen 
door stortregens of hagelbuien, welke natuurlijk, door de aange¬ 
brachte schokken, die bewegingen verwekken. Deze hypothese kan 
a priori verworpen worden, daar zij het bestaan der voelharen niet 
verklaart. Meer bevredigend is de onderstelling van Pfeffer, die 
berust op de beschutting tegen de aanvallen van schadelijke insek- 
ten. Wanneer, immers, een insekt langs den stengel der plant 
opklimt en tracht een blad te bereiken, zal het onvermijdelijk in 
aanraking komen met de gewrichtsharen, en deze door zijne 
bewegingen nederbuigen ; wanneer dan het blad zich eensklaps 
sluit en zich neerbuigt, wordt het ofwel neergeworpen ofwel zoo 
verschrikt, dat het zich vallen laat of den terugtocht blaast. Het 
feit zelf valt niet te betwisten, het werd waargenomen en kan 
gemakkelijk nagegaan worden. 
4 
