— 190 — 
worden, zooals blijken zal uit de enkele hierna volgende voorbeelden. 
Voor het onderwerp dezer verhandeling zijn natuurlijk slechts van 
belang die bewegingen, welke onder de zinnelijke verschijnselen kun¬ 
nen gerangschikt worden; want er dient opgemerkt, dat ook andere 
zich voordoen, die echter zuiver mechanisch zijn, ten gevolge van 
inrichtingen, die niets gemeens hebben met eene motorische reactie 
op eene gevoelswaarneming ; zoo o. a. de welbekende beweging 
der meeldraden in de Æafoî'a-bloemen, waar eenvoudig het grondbe¬ 
ginsel van den hefboom toegepast wordt. Een aantal planten ver- 
toonen echter bewegingen der meeldraden, die waarlijk dienen 
gerekend te worden onder de hier behandelde verschijnselen. Zoo 
b. v. Berberis vulgaris , verschillende soorten van Opuntia en 
Cereus , Abutilon striatum , Sparmannia Africana , Helianthemum 
vulgare, enz. 
Algemeen gekweekt wordt het gedoomd heestertje Berberis 
vulgaris ; de gele bloempjes zijn in trossen vereenigd; elk bloempje 
vertoont een 6-bladige kelk en kroon, 6 meeldraden en een stamper. 
Elke meeldraad ligt; in normalen toestand, tegen een kroonblad langs 
de middellijn aangedrukt; wanneer het stuifmeel rijp is, gaande 
hokjes elk door eene bijna cirkelvormige klep open ; die twee klep¬ 
pen richten zich bovenwaarts en vormen als twee oortjes boven den 
draad. Aan de basis van het kroonblad, aan weerszijden van den 
meeldraad, bevonden zich de twee honigkliertjes, die het aanlok- 
kingsmiddel voor de bezoekers uitmaken. Als vergoeding daarvoor 
moeten deze zich gelasten met het overbrengen van het stuifmeel, 
hetgeen op de volgende wijze geschiedt. Het insekt laat zich aan 
de bloem hangen, en dringt met den kop tusschen de meeldraden en 
den stamper, om de honigklieren te bereiken; hierdoor worden onver¬ 
mijdelijk een of meer meeldraden aangeraakt, met het gevolg dat zij 
zich door eene zeer snelle beweging oprichten naar den stamper toe ; 
de stuifmeelhokjes ontmoeten dan onvermijdelijk den bezoeker, 
meestal diens kop, die met stuifmeel beladen wordt. Verschrikt trekt 
zich het insekt terug, om eene andere bloem te gaan bezoeken, waar 
nu het stuifmeel op den stempel kan gebracht worden. (Fig. <)• 
Bij Berberis zijn dus de meeldraden de prikkelbare organen, doch 
hier ook is de gevoeligheid gelocaliseerd, en v el in de opperhuids- 
cellen aan de binnenzijde der draden : door aanraking dier plaats 
alleen kan men, met onverschillig welk voorwerp, de beweging be- 
