— 195 — 
In de eers‘e plaats moet de onderfamilie der Catasetideëen onze 
aandacht vestigen, want zij levert ons alleszins de merkwaardigste 
inrichting op, namelijk in de bloemen van het geslacht Catasetum. 
Bij al de soorten van dit geslacht zijn de bloemen aan den bloei- 
stengel onderste boven gedraaid, zoodat het labellum hier naar 
boven gekeerd is; het overwerfd de stempelzuil, die sterk ontwik¬ 
keld is, en spits naar voren uitspringt. De bouw dier stempelzuil 
verdient eene bijzondere melding (zie fig. 12 en 13). Aan den top 
bevinden zich de stuifmeelhokjes, waarin de polliniën verborgen 
zijn; deze zijn ingeplant op een verbreed, elastisch steeltje, dat, 
zooals altijd, aan een kleverig plaatje gehecht is. Doch bij Catasetum 
is. dit steeltje niet recht, zooals gewoonlijk het geval is, maar sterk 
omgebogen over een bocht, waarachter zich het hechtplaatje 
bevindt, in eene indieping die insgelijks het stempeloppervlak 
bevat. Die indieping ligt tusschen twee zijdelingsche, vooruitsprin¬ 
gende randen, waaruit twee eigenaardige aanhangsels ontspringen, 
in den vorm van twee lange, cylindrische tentakels , die te meer dien 
naam verdienen, daar zij als ware voelhorens dienst doen, gelijk de 
overeenkomstige organen bij zekere dieren, zooals verder blijken zal. 
Wanneer een insekt, verlekkerd op het sappige weefsel aan de 
basis aan het labellum, eene Ctfta$e£wm-bloem bezoekt, en bij liet 
heenvliegen de polliniën medeneemt, dan kan men zich afvragen hoe 
zulks geschied is, aangezien de bezoeker onmogelijk in aanraking 
kan komen met het hechtplaatje. De verklaring ligt in de merk¬ 
waardige prikkelbaarheid der tentakels, die zeer gemakkelijk op 
proefondervindelijke wijze kan aangetoond worden. Wordt immers 
een dier beide aanhangsels aangeraakt, zoo plaut zich de prikkel 
voort tot aan de weefsels die het hechtplaatje inde stempelzuil vast¬ 
houden; en het gevolg dier prikkeling is dat zich die weefsels 
rondom losscheuren, zoodat het plaatje nu vrij wordt, en tevens 
het steeltje. Dit laatste nu, hebben wij gezien, is zeer elastisch, 
en in den toestand van rust sterk omgebogen, dus in een toestand 
van spanning, net als een gebogen stalen veer ; ook heeft, het 
loskomen van het plaatje ten gevolge, dat de veerkracht hare rechten 
doet gelden, en het plotseling opspringt, met een ruk die zich aan de 
stuifmeelklompjes mededeelt, en ze uit hunne hokjes losscheurt; de 
ontwikkelde kracht is sterk genoeg om het gansche pollinium tot op 
een afstand van een meter uit de bloem weg te slingeren, zoodat 
