199 
gevoeligheid der ranken op de volgende wijze gekarakteriseerd 
heeft. De aanraking met een vast voorwerp alleen veroorzaakt de 
windingen; de drukking, uitgeoefend door een zeer zacht lichaam, 
zooals geweekte gelatine, of door een waterstraal op de opperhuids- 
cellen gericht, is niet geschikt om de prikkeling te verwekken; 
zelfs een kwikstraal blijft zonder werking; bevat het water integen¬ 
deel kleine vaste deeltjes, zooals zandkorrels, dan ziet men de 
beweging ontstaan. Verder moet de drukking ’t zij door wrijving, 
»t zij door snel achtereenvolgende stooten uitgeoefend worden, dit 
wil zeggen dat een konstante, statische druk niet doelmatig werkt. 
Uit zijne onderzoekingen meent Pfefïer te mogen besluiten, dat de 
prikkel (in dit geval de stootsgewijze druk) zich niet gelijkmatig op 
een gegeven oppervlak mag doen gevoelen, doch afgezonderde 
plaatsen moet treffen, m. a. w, dat de intensiteit der drukking 
over het aangeraakte oppervlakte niet dezelfde mag zijn op de ver¬ 
schillende punten. Geschiedt de aanraking door middel van een 
zeer zacht plastisch voorwerp of van een vloeistof, dan zijn bijge¬ 
volg de pnkkelvoorwaarden niet vervuld, daar de drukking overal 
dezelfde is; dit verklaart ons het uitblijven der bewegingen. Daar 
het oppervlak van een vast voorwerp integendeel talrijke kleine 
oneffenheden vertoont, die de gevoelige cellen op van elkander ver¬ 
wijderde plaatsen drukken, kan in dit geval de aanrakingsprikkel 
wel optreden, en de winding veroorzaken. 
Deze eigenaardigheid moet ons geenszins verwonderen, want de 
gevoeligheid der huid is aan dezelfde drukkingsvoorwaarde onder¬ 
worpen; een gelijkmatige konstante drukking veroorzaakt immers 
op het geprikkeld gedeelte onzer huid geen tastindruk; wanneer 
men b. v. de hand loodrecht in een kwikbad steekt, dan ondergaan 
de vingertoppen een tamelijk hooge drukking, één vijfde en zelfs één 
vierde atmosfeer, en nochtans wordt die drukking niet waarge¬ 
nomen. Doch op de hoogte van het vrije kwikoppervlak, daar dus 
waar de huid drukkingen van verschillende intensiteit ondergaat, 
ontstaat wel een indruk, dus een prikkeling door aanraking. 
Daarbij moet, volgens Pfeffer, de drukking stootsgewijze uitge 
oefend worden; in die richting is misschien de verklaring te vinden 
der cuticula-plooien. Deze dienen beschouwd te worden als oneffen¬ 
heden der opperhuid, die ingrijpen tusschen de oneffenheden van het 
steunoppervlak; daardoor wordt waarschijnlijk het aanhechten dei 
