— 204 — 
zwaar lichaampje, daarin gelegen, zich ongeveer in dezelfde voor* 
waarden bevindt als het otolieth. Zulke vreemde 'lichaampjes zijn in 
plantencellen zeer verspreid : de meest voorkomende zijn zetmeel- 
korrels en kristalletjes. 
De aanwezigheid van kristallen is vrij onregelmatig en niet 
algemeen. Ook heeft zich de aandacht meer gevestigd op de zetmeel- 
korrels, die gewoonlijk beschouwd worden als het voornaamste 
reservemateriaal van het plantenorganisme. In zekere weefsels 
nochtans schijnt hunne koustante tegenwoordigheid op een ander 
doel te wijzen, namelijk in de zetmeelscheede, d. i. een laag cellen die 
het vaatbundelstelsel omringt, en de wortelmuts , die het meriste- 
matisch uiteinde der wortels beschermt. Uitgaande van de boven¬ 
staande redeneering mag men zich af vragen, of de inrichting dier 
weefsels met de gemaakte onderstelling overeenstemt. 
Vooreerst heeft men kunnen waarnemen, dat in die weefsels de 
zetmeelkorrels in den regel grooter zijn dan in andere cellen; daaren¬ 
boven zijn zij nooit zeer talrijk, zoodat zij slechts een enkelen wand 
der cel kunnen bedekken, en dus slechts in éene richting op het 
wandplasma drukken; en aangezien zij zich in het halfvloeibaar, 
korrelig protoplasma bevinden, zijn zij zeer beweeglijk, evenals het 
otolieth in de omringende vloeistof. Vergeleken met het otocyste, 
ziet men dat het mechanisme in de zetmeelhoudende cel op hetzelfde 
neerkomt, in de onderstelling natuurlijk dat die vergelijking gegrond 
is : in den normalen stand van het betreffend orgaan, ‘t zij stengel 
of wortel, drukken de zetmeelkorrels tegen den ondersten wand der 
cellen aan, en deze drukking moet als normaal beschouwd worden; 
neemt nu, door de eene of andere oorzaak, het orgaan eene schuine 
richting aan, zoo zullen de zetmeelkorrels, gehoorzamend aan hun 
gewicht, verschoven worden en op een gedeelte der zijwanden 
komen drukken, en aldus eene anormale prikkeling te weeg brengen 
(zie fig. 14). De reactioneele beweging, d. w. zeggen de krom¬ 
ming die daarop volgt, wordt bewerkstelligd door een motorisch 
weefsel, dat onvermijdelijk vertegenwoordigd moet zijn door het 
schorsparenchym, of door het merg, indien dit belangrijk genoeg is. 
Er moet bijgevolg eene verbinding bestaan, en men kan feitelijk 
waarnemen, dat de zijwanden der zetmeelscheedecellen, palende aan 
het belendend parenchym, kleine poriën vertoonen, hetgeen ons 
toelaat het bestaan van plasmaverbindingen tusschen beide weefsels 
aan te nemen. 
