— 206 — 
verschuiving der zetmeelkorrels eene bepaalde kromming te voor¬ 
schijn brengt, waarom de wortels positief, de stengels negatief 
geotropisch zijn, ziedaar zoovele vragen, die bij al dergelijke ver¬ 
schijnselen oprijzen, en die de tegenwoordige toestand der physio¬ 
logie nog niet toelaat te beantwoorden. 
Zeer verwant met de geotropische zijn de phototropische bewe¬ 
gingen, veroorzaakt, zooals de naam het aanduidt, door het licht. 
Tegenover het licht, evenals tegenover de zwaartekracht, nemen 
de meeste planten, of althans bepaalde plantendeelen, een stand¬ 
vastige richting aan, die voor de bovenaardsche organen gewoonlijk 
overeenstemt met den gunstigsten stand voor het opvangen der 
lichtstralen; worden zij uit die richting gebracht, dan ontstaan 
krommingen, die den vroegeren toestand trachten te herstellen. 
Dergelijke richtingsbewegingen kunnen gemakkelijk waargenomen 
worden bij planten, die slechts aan eene enkele zijde verlicht worden, 
bij een aantal bloemen, die steeds naar de zon gekeerd zijn, enz. 
Men moet bij gevolg aannemen, dat de lichtstralen in het planten 
organisme een prikkeling uitoefenen, die evenals de hooger bespro¬ 
kene tot bewegingen aanleiding geeft. 
Onder de phototropische plantendeelen kunnen als de belang¬ 
wekkendste en best bestudeerde de bladeren van een menigte 
planten gerekend worden, die hunne bladschijven steeds loodrecht 
op de lichtstralen stellen, wanneer de verlichting eenzijdig is, en dus 
in ’t algemeen een maximale verlichting nastreven ; een typisch 
voorbeeld leveren ons de bladeren van Tropaeolum , zooals blijkt uit 
de onderzoekingen van Darwin, Rothert en Haberlandt. Hunne 
proeven hebben aangetoond : 
l 1 dat wanneer een afgesneden blad van Tropaeolum majus , minus 
of Lobbianum, aan een enkele zijde verlicht wordt, de bladschijf 
loodrecht op de lichtstralen gaat staan; 
2° wanneer de bladschijf bedekt wordt, en de bladsteel dus alleen 
verlicht wordt, de phototropische kromming toch ontstaat; 
3° wanneer integendeel de bladschijf alleen aan de lichtstralen 
blootgesteld wordt, de richtingsbeweging ook waargenomen 
wordt, op een volmaakter wijze dan in het vorig geval. 
Daaruit kan men besluiten dat bladsteel en bladschijf voor het 
licht gevoelig zijn, de laatste echter meer dan de eerste; indien er 
dus waarnemingsorganen bestaan, zullen ze in de bladschijf dienen 
