— 207 — 
nagegaan te worden; het motorisch weefsel is natuurlijk in den 
bladsteel gelegen. 
Dezelfde beschouwing als voor de ranken kan ons a priori doen 
aannemen, dat alleen de opperhuid bij het waarnemen van den licht- 
prikkel eene rol kan spelen ; in de dieper gelegen weefsels neemt de 
lichtsterkte immers te snel af, om daar nog een doelmatigen 
invloed te kunnen uitoefenen. Onderzoekt men onder het mikro- 
skoop de opperhuid der phototropische bladeren, zoo ziet men dat zij 
zich van eene normale epidermis onderscheidt door hare gewelfde 
cellen, in den aard dergene die wij reeds bij de meeldraden van 
Berberis gevonden hebben. Om nu dezen eigenaardigen vorm, die in 
menig geval kenschetsend is voor het zins epithelium, en dus ook 
hier op een bijzondere rol schijnt te wijzen, in verband te brengen 
met het opvangen van den lichtprikkel, heeft Haberlandt de vol¬ 
gende theorie vooruitgezet. 
De gewelfde, doorschijnende buitenwanden der opperhuidscellen 
kunnen beschouwd worden als ware holbolle lenzen, waarin de 
lichtstralen eene breking ondergaan, zoodat zij in bet brandpunt der 
lens samenkomen ; een bundel van evenwijdige stralen (zooals de 
zonnestralen), die op een dergelijken buitenwand valt, 'soimt bijge 
volg in de cel een kegel, waarvan de top het biandpunt dei lens is , 
voorbij dit brandpunt verwijderen zich de stralen weder van elkander, 
in een kegelvormigen bundel (Zie fig. 15). 
In geen enkel geval werd waargenomen dat het brandpunt zich 
juist op den binnenwand bevindt ; het is steeds ’t zij in de cel, t zij 
voorbij den wand gelegen, zoodat de bundel op dien wand steeds een 
verlichten cirkel vormt. Al deze verschijnselen kunnen onmiddel¬ 
lijk onder het mikroskoop nagegaan worden. In den normalen stand 
' der bladschijf, dus loodrecht op de lichtstralen, vormt zicht de vel¬ 
lichte cirkel juist in ’t midden van den binnenwand ; wordt echter 
het blad uit zijnen stand gebracht, derwijze dat de lichtstralen schuin 
op het zinsepithelium vallen, zooonder gaat de lichtcirkel eene ver¬ 
schuiving, aangezien thans het brandpunt niet meer in de as dei lens 
gelegen is ; de binnenwand wordt dus meer naar den rand toe 
verlicht. 
Tegen dien binnenwand nu ligt het gevoelig wandprotoplasma, dat 
natuurlijk ook die veranderingen van verlichting ondergaat ; indien 
men nu onderstelt, dat die veranderingen den factor der noodige 
