23 
steviger opperhuid en steviger nerven, meer chlorophylkor- 
rels in dezelfde ruimte. Daarenboven zijn deze korrels don¬ 
kerder groen van kleur. Op gelijke vlakte of gewichtseen¬ 
heden berekend bleek de koolzuur-ontleding sterker : in den 
korten zomer der Alpen moet al het voedsel voor den groei 
en voor den langen winter bereid worden. De geheele veran¬ 
dering in den anatomischen bouw heeft klaarblijkelijk in 
hoofdzaak dit doel. 
De onderaardsche en op den grond kruipende deelen der 
planten zijn op de Alpen zeer sterk ontwikkeld, in tegenstel¬ 
ling met de deelen die zich vrij in de lucht uitbreiden, en die 
steeds kort en gedrongen van bouw zijn. 
Daar in Bonnier’s proeven zoowel de samenstelling als 
de vochtigheid van den grond voor de beide helften van elke 
plant steeds gelijk gehouden werden, moeten de waarge¬ 
nomen verschillen aan andere factoren worden toegeschreven. 
Deze zijn het meerdere licht, de droogere lucht en de lagere 
temperatuur in het gebergte. De proeven leerden, dat de 
beide eerste in gelijken zin werken, en te samen het waar¬ 
genomen resultaat kunnen geven, doch dat de temperatuur 
slechts van ondergeschikten invloed is. In de cultuurtuinen 
in het gebergte werden van een aantal proefplanten bepaalde 
gedeelten door kleine afdakjes beschaduwd ; zulke gedeelten 
ontwikkelden de zoo even beschreven kenmerken of niet, of 
slechts op zeer onvolkomene wijze. Doch de invloed der 
schaduw is op de Alpen kleiner dan in de vlakte. 
Eene vergelijking der in het hooge Noorden groeiende 
planten met hunne soortsgenooten op het gebergte leidde 
tot zeer merkwaardige gevolgtrekkingen. Iedereen weet, 
dat de Flora’s op beide zoo ver uiteenliggende plaatsen in het 
algemeen hetzelfde uiterlijk vertoonen : kleine gedrongen 
planten, met groote rijk vertakte wortelstokken, zeer zelden 
eenjarig, en met fraaie, donker gekleurde bloemen. Doch 
