31 
derd, door telkens twee op elkaar volgende cijfers te samen te 
tellen. Daardoor vallen de kleine afwijkingen van de ver¬ 
wachte curve grootendeels weg, en treedt de overeenkomst 
der variabiliteitscurve met de waarschijnlijkheidscurve meer 
op den voorgrond. 
De dikte der bladeren is bij de kas-culturen ongeveer 
dezelfde als bij de vollegronds-culturen. Van elk werd 
voor een honderdtal bladeren, waarvan ook de lengte gemeten 
was, de dikte bepaald. Zij bedroeg buiten 3-7 Mm. gemid¬ 
deld 4,6 en in de kas 3-6 Mm., gemiddeld 4,5. Het verschil 
is dus ternauwernood als zeker te beschouwen. Voor elk 
blad werden lengte en dikte afzonderlijk opgeschreven, zon¬ 
der dat daarbij echter een bepaald verband bleekte bestaan. 
Bij dubbele lengte, en gelijke doorsnede der cilindrische 
bladeren kan men het volumen eveneens op ongeveer het dub¬ 
bele stellen. Voegt men daarbij de intensief groene kleur der 
openluchtplanten tegenover de bleeke tint der kasplanten, zoo 
mag men veilig besluiten, dat de productie van organisch 
voedsel bij de eerste veel aanzienlijker was dan bij de laatste. 
Dit bleek dan ook steeds ten duidelijkste uit hun veel snelleren 
groei, d. i. de veel grootere hoeveelheid stengels en bladeren 
die zij in één zomer voortbrachten. 
Het zou van veel belang zijn te weten, hoe Othonna 
crassifolia op hare natuurlijke groeiplaatsen in Zuid-Afrika 
zich voordoet. Is zij daar nu eens droog, en gedrongen en 
bleek van uiterlijk, en dan weer vochtig, met een rijk loof 
van lange, donkergroene bladeren ? 
Ik vermoed, dat de afhankelijkheid van den bouw onzer 
plant van de droogte eene adaptie is, geheel overeenkomende 
met de adaptie der alpenplanten aan het goed verlichte 
droge klimaat, en met die der arctische planten aan de gelijk¬ 
matige verlichting in een vochtig klimaat, zooals de onder¬ 
zoekingen van Bonnier ons die hebben doen kennen. Ik 
