algemeenen regel. En volgens de wet van Ludwig zijn bij 
Composieten de gemiddelde aantallen der lintbloemen cijfers 
uit de bekende reeks 2, 3, 5, 8, 13, 21, enz. Passen wij 
dit op ons geval toe, dan zou het cijfer 13 het normale zijn, 
en de vollegrondscultuur dus normale bloemen voortbrengen, 
terwijl door de kas-cultuur dit cijfer beneden het normale 
zou worden gebracht. 
Onafhankelijk van deze beschouwing leert ons het waar¬ 
genomen feit echter, dat ook de variabiliteit van hel aantal 
lintbloemen door uitwendige omstandigheden beheerscht 
wordt . Gunstige omstandigheden vermeerderen dit aantal, 
ongunstige verminderen het. Op krachtig groeiende culturen 
neemt het aantal bloemen met 13-16 lintbloemen toe, op 
armelijke culturen daarentegen dat met 9-12 lintbloemen. 
En hieruit volgt, dat ook elders bij Composieten en in 
overeenkomstige gevallen (bv. stralen der Umbellifeeren), de 
min of meer gunstige voeding ten minste één der factoren is, 
die het aantal stralen enz. in elk afzonderlijk geval bepalen. 
Het is hier juist als met de polycephalie van Papaver somni- 
ferum (1), waar ook het aantal kransvruchten rechtstreeks 
van de voeding afhangt, en met de gevallen van fasciatie en 
torsie, welke monstrositeiten in de monstreuze rassen steeds 
des te fraaier ontwikkeld zijn, naarmate de onderzochte indi¬ 
viduen onder gunstiger omstandigheden zijn opgegroeid (2). 
De invloed der voeding op de variabiliteit kan dus als 
een zeer algemeene worden beschouwd (3). 
(1) Alimentation et sélection, Volume jubilaire de la Société de Bio¬ 
logie de Paris, Novembre 1899. 
(2) Sur la culture des fasciations des espèces annuelles et bisan¬ 
nuelles, Revue générale de botanique , T. XI, 1899, p. 136; Ueber die 
Abhângigheit der Fasciation von Alter, Botan Centralbl. Bd LXXVII 
1899; On Biastrepsis in its relation to cultivation, Annals of Botany, 
Vol. XIII, no 51,1899. 
(3) Eerst na het voltooien van bovenstaand opstel (Oct. 99) ontving ik 
