— 297 
Derde stadium : volkomen ontloken bloem. De lange meeldraden 
zijn gewoonlijk afstaande : hunne dragers zijn langer geworden, 
hunne helmknoppen staan iets hooger dan de top der stempelknots. 
De helmknoppen der korte meeldraden staan op halver hoogte van 
de stempelknots. De helmknoppen zijn bruin en ledig, de stempel 
zelf heeft een onooglijke bruinachtige kleur. (De stempel en de 
helmknoppen beginnen gewoonlijk reeds bruin te worden alvorens 
de bloem ontluikt.) De bloem sluit zich bij het einde van den bloei ; 
de helmknoppen worden alsdan tegen den stempel aangedrukt. 
De hier beschreven waarnemingen werden bij zeer warm weder 
gedaan (2. 7. 94) ; als het weder minder warm is worden de helm¬ 
knoppen en de stempel eerst bij het einde van den bloei bruin, en de 
ontwikkeling der voortplantingsorganen schijnt iets vertraagd te 
zijn. 
In ieder geval is spontane zelfbestuiving onvermijdelijk ; kruisbe¬ 
vruchting is niet onmogelijk, maar zeer onwaarschijnlijk, want wij 
hebben nooit insectenbezoek gezien. Daar de zaadknoppen in ieder 
vruchtbeginsel vrij talrijk zijn is er een aanzienlijke hoeveelheid 
stuifmeel tot de bevruchting noodig. 
602. Epilobium montanum Lam. — Als N r 601. 
( Comme le N° 601). —- Schulz, Beitràge, I. 
* Bloemknop : De 4 stempelarmen zijn tegen elkander aangedrukt ; 
hunne buitenzijde is aan den rand met tepels bezet. De helmknoppen- 
der 4 lange meeldraden zijn gewoonlijk reeds open alvorens de 
bloem ontluikt ; zij staan rondom de stempels en ontlasten een 
gedeelte van hun stuifmeel op de buitenzijde der stempelarmen : 
spontane zelfbestuiving is dus, in de meeste gevallen, vóór het 
ontluiken der bloem onvermijdelijk. 
Ontloken bloem : als de bloem ontluikt steken de stempelarmen 
gewoonlijk een weinig boven de helmknoppen der lange meeldraden 
* uit, en tevens beginnen zij zich aan hun top uit te spreiden. De 
epipetale meeldraden zijn nog kort, met gesloten helmknoppen. De 
stijl icordt naar ééne zijde gebogen : daarbij komen de stempelarmen 
schier altijd in aanraking met een der helmknoppen der lange 
meeldraden. Later, als de kroonbladen vlak of bijna vlak uitge¬ 
spreid zijn, zijn de stempelarmen geheel uitgespreid. De stijl is nu 
nog meer naar ééne zijde gebogen, en in sommige bloemen zijn de 
meeldraden (vooral de lange meeldraden) naar de tegenovergestelde 
