— 326 — 
meeldraden (of het stuifmeel : zie verder) met hun uiteinden naar 
buiten komen en het insect aanraken. Het insect leunt met zijn kop 
tegen de vlag, en zet zich tevens op de vleugels neder : hierbij 
worden de vleugels nedergedrukt, en daar deze, door eigenaardige 
verhevenheden, die correspondeeren met holten in de kiel (en omge¬ 
keerd) onwrikbaar met de kiel verbonden zijn (bij vele soorten 
wordt de verbinding door het ineengrijpen der opperhuidscellen nog 
steviger gemaakt), heeft het nederdrukken der vleugels een daling 
der kiel ten gevolge. 
5° De wijze waarop de vleugels met de kiel verbonden zijn 
verschilt van de eene soort tot de andere. — Het mechanisme 
waardoor de draaiing van kiel en vleugels mogelijk wordt gemaakt, 
en waardoor de genoemde deelen hun vroegeren stand weder 
innemen als de drukking ophoudt, is zeer ingewikkeld en vertoont 
eveneens veel verscheidenheid (zie o. a. onze beschrijving van 
Trifolium repens en Lathyrus pratensis). 
6° De stempel komt schier altijd, van binnen in de kiel, met het 
stuifmeel derzelfde bloem in aanraking, zoodat spontane zelf bestui¬ 
ving bij de meeste soorten onvermijdelijk is. Kruisbevruchting door 
insecten heeft echter in de meeste gevallen beter gevolgen dan 
spontane zelfbevruchting, en het gebeurt niet zelden dat de bloemen 
bij uitblijvend insectenbezoek onvruchtbaar blijven. 
7° Delpino (1) heeft de Papilionaceeën tot 4 groepen gebracht, 
naar gelang van de wijze waarop de stempel en het stuifmeel uit de 
kiel naar buiten komen en het lichaam der insecten aanraken. Deze 
groepen zijn : 
P Groep : bij ’t neerdrukken van de kiel treden de stempel en de 
helmknoppen daaruit te voorschijn : beide worden tegen het 
achterlijf van het insect gewreven, de stempel ontvangt aldus stuif¬ 
meel van vroeger bezochte bloemen, terwijl de helmknoppen het 
achterlijf van een nieuwen voorraad stuifmeel voorzien — Voor¬ 
beelden : Trifolium , Mehlotus. 
2 e Groep : de kiel heeft alleen aan den top een opening ; het 
stuifmeel wordt door de helmknoppen in het snavelvormig uiteinde 
der kiel ontlast, en verzamelt zich onder de opening. Terwijl dit 
geschiedt verwelken de helmknoppen; de uiteinden der helmdragers 
(1) De verhandelingen van Delpino, waarin dit onderwerp behandeld 
wordt, zijn weergegeven door Hildebrandt (Bot. Zeit., 1867, 1870). 
