25 — 
lieverlede uit afvallende bladeren vormde (1). In die humus- 
laag, die dank zij de dagelijks weerkeerende slagregens geen 
gebrek aan vocht had, ontwikkelde zich een overvloed van 
voedingswortels, die de noodige stoffen aan de groene blade¬ 
ren toevoerden. Het is het doel van de volgende bladzijden 
de samenstelling van de bloem nader te behandelen en op een 
verschijnsel te wijzen dat zooals men mij te Buitenzorg mede¬ 
deelde zich telken jare (2) weder voordoet, ofschoon het een 
zuiver teratologische wijziging betreft. Alvorens daartoe over 
te gaan wensch ik even te zeggen dat onze Grammatophyllum 
tot de Vandeae behoort en in Miquefs Flora van Neder- 
landsch Indie III, 4, p. 708 op de volgende wijze beschreven 
wordt : 
Grammatophyllum Blume; Perigonii explanati phylla subae- 
qualia. Labellum columnae basi gibbae elastice atfixum, cucul- 
latum, trilobum. Columna arcuato-adscendens, semiteres, ad 
basin in gibber excavatum protuberans. Anthera terminalis, 
incomplete bilocularis. Pollinia 2 globosa, postice sulcata, 
cruribus caudiculae planae crepiformis affixa. — Herbae cau- 
lescentes, in arborum truncis vel rupibus obviae, foliis disti- 
chis, scapis radicalibus, elongatis multifloris, floribus vulgo 
maculatis. 
Grammatophyllum speciosum. Folia elongato-linearia ; 
scapus longissimus rectus; perigonii phylla ovali-oblonga 
obtusissima, interiora paullo latiora ; labelli lobi obtusi, inter- 
medius patens subvelutinus. [Rumphia IV, p. 47. Tab. 191.] 
* Evenals bij de meeste andere Orchideeën keerde de bloem 
(1) In het inmiddels verschenen werk : Eine botanische Tropenreise von 
Prof. Dr. G. Haberlandt vindt men op p. 171 een habitus-beeld benevens 
eenige opgaven, die de voorstelling dezer merkwaardige plant als geheel 
vergemakkelijken. 
(2) Merkwaardigerwijze droegen in 1893 de Grammatophyllum’s in den 
tuin te Buitenzorg geen enkele bloem. 
