30 
het gynostemium is achtergebleven. Rechts is het nog zoo¬ 
ver niet (de doorsnede was een weinig schuin), maar de beide 
vaatbundelgroepen zijn toch al ver van elkaar af. (Hoe het 
labellum en zijn meeldraad 3 van elkaar afgaan, kan men in 
de overlangsche doorsnede bij hg. 5 beoordeelen). Fig. 4 be¬ 
hoeft nauwelijks toelichting; de holte, die het labellum zal 
afscheiden is veel grooter geworden ; de overige deelen zijn 
aan de bijgevoegde letters licht te herkennen. In fig. 3 a 
is het labellum inderdaad weg en heeft men dus een doorsnede 
van het gynostemium alleen ; hier kan men zich overtuigen 
dat de zuil hare stevigheid verschuldigd is aan A 1 en S 2 van 
boven, zijdelings aan de binnenste meeldraden 1 en 3, van 
onder daarentegen aan S en S benevens den steeds zwakker 
wordenden binnensten meeldraad 3. Hoe eindelijk de vrucht¬ 
bare meeldraad (A 1 ) en de onvruchtbare stempel (rostellum 
S 2 ) uit elkaar gaan, leert de overlangsche doorsnede bij 
fig. 3b. Neemt men thans het diagram n° 1 nogmaals onder 
de oogen, dan zal men terstond zien dat de opvolgende 
concentrische kringen de difierentieeringsphase der vaatbun- 
dels (of eigenlijk omgekeerd den graad hunner samensmel¬ 
ting) voorstellen, niet onder elkaar, zooalsin de werkelijkheid, 
maar om elkaar heen. Hierbij stelt de binnenste kring het 
onderste deel van den bloemsteel voor, de tweede kring de 
dwarse doorsnede van het ovarium, enz., enz. De letters 
hebben overal de eenmaal aangenomen beteekenis. 
De boven geschetste loop der vaatbundels bij Grammato- 
phyllum specio sum stemt overeen met hetgeen Darwin (1) 
bij Cataselum tridentatum en saccatum vond, alsmede bij 
Mormodes, Acr opera luteola en Cattleya. Met uitzondering 
van a 3 , waarnaar hij trouwens niet zocht, vond hij alle bun- 
(1) Die verschiedenen Einrichtungen durch welche Orchideen von Insec¬ 
ten befruchtet werden, p. 204. 
