- 35 — 
groot bloemblad vervangen. Dit laatste geval is afgebeeld bij 
fig. 17. • 
Denkt men liet zooeven beschreven hulsel nu weg, dan 
houdt men den stijl over. Wel verre van hier de diepe stem- 
pelholte, die morphologisch met 2 stempels overeenkomt, als 
mede den als rosteilum gewijzigden bovensten stempel te her¬ 
kennen, treft men hier een stempel aan, die veel duidelijker 
als zoodanig te herkennen is. Maar hij vertoont allerlei 
graden van samenstelling; soms schijnt er maar één te zijn, 
meermalen twee, maar ook zag ik een enkele maal 3 stem¬ 
pels, die onderling gelijk, die van andere Monocotylen voor 
den geest brengen. Het valt niet te miskennen dat men in het 
gynostemium der abnormale bloem dus voorbeelden vindt van 
terugslag of atavisme, die van beteekenis zijn bij de vergelij¬ 
king van Orchideeën met andere Monocotyle plantenfamiliën. 
Ook de bestudeering der vaatbundels leidde tot uitkomsten, 
die mij voorkomen van voldoende belang te zijn om hier eene 
plaats te vinden. Ook thans wenschen wij voorde gemakke¬ 
lijkheid van het overzicht tegen den werkelijken loop der 
vaatbundels in te gaan en dus onder aan den bloemsteel te 
eindigen. Daar vinden wij nu wat bij fig. 18 is voorgesteld. 
De bundels liggen nog dooreen, ofschoon reeds enkele grootere 
een poging doen om een meer geregelde kern te vormen. Die 
kern ontstaat inderdaad een weinig hooger, dus nog een 
eindweegs onder het ovarium. Men vindt hier (fig. 39) vijf 
vaatbundelgroepen, waarvan de betrekking tot de deelen der 
ontloken bloem niet behoeft te worden toegelicht; alleen zij 
herinnerd dat de beide kleinste bundels met het onderste, 
d. i. samengestelde sepalum overeenstemmen. Een van hen, 
de linksche, laat een bundeltje los, dat met S aangeduid, niets 
anders is dan de vaatbundel van een carpel. Ook aan den 
rechter vaatbundel is S reeds te herkennen, maar hier vormt 
hij nog slechts een kant van het samengestelde geheel. In 
