79 - 
planten, klaarblijkelijk omdat het voedsel, voor de zooveel 
breedere stengels verbruikt, onvoldoende is voor den normalen 
lengtegroei. De breedte der beide beste zaaddragers van 1890 
was dan ook 6 en 8 cm, en wel van onderen af tot boven. In 
de inflorescentie waren de stammen gespleten, de breedste 
takken droegen kamvormige bloemhoofden. 
Opmerking verdient, dat het vlak der verbreeding samen¬ 
valt met het mediane vlak der cotylen ; men kan dit aan de 
beide wortelrijen zien, die tijdens den bloei nog goed te 
herkennen zijn, en die in de kiemplanten onder de midden- 
nerven der zaadlobben geplaatst zijn. 
In Mei 1891 zaaide ik in den Hortus voor de derde maal, 
dus als vierde generatie, en wel alleen het zaad van den 
breedsten en fraaisten zaaddrager van 1890. Tegen het eind 
van September werd de eerste verbreeding in een paar 
rosetten zichtbaar ; in October nam het aantal gefascieerde 
rosetten vrij snel toe. In November telde ik 204 planten, 
waarvan er 62, dus ruim 30 °/ 0 gefascieerd waren. Dit cijfer 
is dus iets kleiner dan in de vorige generatie. Alle atavisten 
en de minst goede erven werden gerooid, zoodat vóór den 
bloei slechts zeven zaaddragers gespaard bleven. Hunne 
stengels waren grootendeels 10-14 cm breed, en slechts 
30-60 cm hoog. Hun zaad werd geoogst op 25 Juli 1892, en 
wel evenals in vroegere jaren, voor elke plant afzonderlijk, 
doch daarjuist de beste planten weinig zaad gaven, werd dit 
voor de drie fraaiste exemplaren gezamenlijk gezaaid. Dit 
geschiedde in het voorjaar van 1893. In October had ik 
48 rosetten, waarvan er 12 verbreed en eenige gespleten 
waren. De verbreedingen bedroegen meest 1-4 cm, in enkele 
rosetten werden zij allengs veel aanzienlijker, tot in Decem¬ 
ber een maximum van 7 cm werd bereikt. (Plaat IX Fig. 1). 
De gespleten rosetten waren in dit jaar vrij veelvuldig, 
zoodat het cijfer van 24 °| 0 , dat men uit de zooeven medege- 
