151 — 
439. Saponaria officinalis L. — Vlinderbloem, rose of 
bleeklila. — [Fl. lèpidoptèrophile , rose ou lilas pâle). 
Wordt voornamelijk door Schemeringvlinders (Sphingiden, enz.) 
bezocht. De bloemen geuren ’s avonds het sterkst. Honigmerken 
ontbreken. Kelkbuis 18-21 mill, diep ; nagels der kroonbladen en 
helmdraden op een cylindrische verhevenheid van den bloembodem, 
een weinig boven de basis van den kelk (fig. 69, 2, b ) gezeten, over 
een lengte van een paar millimeters met deze verhevenheid (tus- 
schen a en b) vereenigd en aan de binnenzijde honigafscheidend. 
Duidelijk proterandrisch : vooreerst (I e stadium) kijken de 5 bui¬ 
tenste (episepale) meeldraden boven de keel der bloemkroon uit ; 
hunne helmknoppen gaan open, en daarna worden hunne helm- 
dragers naar buiten gebogen. Later (2 e stadium) komen de 
5 binnenste (epipetale) meeldraden op hunne beurt buiten de kroon- 
buis te voorschijn ; zij worden eveneens naar buiten gebogen nadat 
hunne helmknoppen zijn opengegaan. Daarna (3 e stadium) komen de 
twee stempels, die te voren in de bloembuis verborgen w r aren, naar 
buiten uitkijken. Zij divergeeren, en keeren hunne stempelzijde 
naar boven. Honig wordt tusschen de basis der meeldraden en het 
vruchtbeginsel afgescheiden. (Müller, Fertil. of flowers, blz. 128). 
Zelfbestuiving onmogelijk. 
Ieder kroonblad is op de grens tusschen den nage en de plaat 
voorzien van twee kleine tandjes ( t). De nagels vertoonen, in hun 
bovenste gedeelte (fig. 69,3) en aan de binnenzijde een sterk voor¬ 
uitspringenden middelnerf. Ieder dezer vijf verheven lijsten is aan 
haren vrijen rand voorzien van een diepe overlangsche groef, 
waarin de helmdrager van een epipetalen meeldraad past. De stand 
der 5 episepale meeldraden wordt door fig. 69,3 duidelijk aangege¬ 
ven. De kroonbuis wordt aldus gedeeld in 6 evenwijdige nauwe 
kanalen, nl. een centraal kanaal c, waarin zich de 5 epipetale meel¬ 
draden en de 2 (in fig. 69,3 niet afgebeelde) stijlen bevinden, en 5 gan¬ 
gen a die rondom het centraal kanaal een krans vormen en ieder 
een der episepale meeldraden bevatten. — Naarmate men dieper in 
de kroonbuis dringt worden de nagels der kroonbladen smaller, en 
aan de buitenzijde gegroefd (zie fig. 69,4) ; tevens wordt de groef 
die zich aan hunne binnenzijde (aan den rand der verheven lijst) 
bevindt zoo diep, dat de nagel eindelijk op een dwarse doorsnede, 
X-vormig wordt (fig. 69,4). De zes hooger vermelde kanalen vinden 
