- 458 — 
welke de kruisbevruchting kan opleveren en de prijs dien de 
plant voor hare kruisbevruchting moet betalen. De bestuiving 
staat in verband met talrijke andere verschijnselen : zij mag 
derhalve niet bestudeerd worden als een levensverrichting 
die op zich zelf staat, maar als een gedeelte van een geheel , 
waarvan al de samenstellende deelen in elkander grijpen. 
Reeds hebben verscheidene schrijvers tusschen de bestuiving 
en andere levensverschijnselen een samenhang gevonden. 
Burck heeft aangetoond dat de cleistogamie bij Myrmecodia 
een gevolg is van de myrmecophilie (1) : de genoemde plant 
wordt bewoond door mieren die haar tegen de aanvallen van 
hare vijanden verdedigen; hare bloemen blijven steeds geslo¬ 
ten en de teedere bloemdeelen blijven aldus van de vraatzucht 
der mieren gevrijwaard; dientengevolge is kruisbevruchting 
onmogelijk ; zelfbevruchting kan alleen plaats grijpen.— 
Warming (2) heeft de meening uitgesproken dat in Groen¬ 
land, waar bloemenbezoekende insecten schaarsch zijn, de 
planten die zich vegetatief kunnen vermeerderen, en waarvan 
de instandhouding dus niet uitsluitend op het voortbrengen 
van zaad berust, over ’t algemeen insecten aanlokken en 
tot kruisbevruchting aangepast zijn, terwijl zelfbevruchting 
daarentegen de regel is bij de soorten die zich uitsluitend door 
zaad vermenigvuldigen. De laatstgenoemde soorten moeten 
kost wat kost zaad voortbrengen en de bevruchting mag niet 
overgelaten worden aan insecten waarvan de hulp onzeker 
is; de eerstgenoemde kunnen door uitloopers, bollen, enz., 
behouden blijven, zij kunnen zonder gevaar voor uitsterven 
op insectenbezoek blijven wachten en aldus de voordeelen 
(1) Burck, Eenige bedenkingen tegen de theorie van Weissmann 
aangaande de beteekenis der sexueele voortplanting in verband met de 
wet van Knight-Darwin. — Bot. Jaarb., III, 1891. — (Zie ook hooger, 
Bot. Jaarb., V., blz. 280). 
(2) Zie hooger, Bot. Jaarb., V, blz. 280. 
