— 464 — 
lijke verschillen waargenomen worden : Ranunculus philonotis b.v. 
kan op vruchtbaar akkerland talrijke, vrij groote bloemen vóórt¬ 
brengen en de laagste sport van het kapitalisme bereiken. Onder 
minder gunstige voorwaarden, b. v. op onvrucbtbaren grond, wordt 
dezelfde soort slechts enkele centimeters hoog, en draagt zij één of 
twee zeer kleine proletarische bloempjes. Verschillen van gelijken 
aard doen zich voor bij Centaurea cyanus , Matricaria Chamomilla , 
Papaver- soorten, enz. Bij sommige der genoemde soorten bestaan 
wellicht proletarische variëteiten of rassen. Aethusa Cynapium 
komt in ons gebied in half-kapitalistische exemplaren voor; in 
Duitschland schijnt een proletarische vorm te bestaan (zie hooger, 
Bot. Jaarb., VI, blz. 379). 
Voor enkele soorten schijnt onze theorie niet geldig te zijn. Het 
geslacht Epïlóbium bestaat in ons gebied uitsluitend uit kapita¬ 
listen : E. angusti folium is een rijke kapitalist, met groote 
bloemen die veel bezocht en schier altijd kruisbevrucht worden. 
Epilobium tetragonum , roseum , enz. zijn minder rijk aan kapitaal 
en hunne bloemen zijn dan ook kleiner, maar deze bloemen kunnen 
nochtans onmogelijk als proletarische bloemen gelden, en toch 
worden zij door insecten schier nooit bezocht. Zelfbestuiving is de 
regel en grijpt vóór het ontluiken der bloem plaats. Dit verschijnsel 
kunnen wij niet verklaren. — Bij Epilobium hirsutum schijnen 
verschillende variëteiten of rassen te bestaan. 
Een merkwaardig geval wordt bij de soorten van het geslacht 
Euphorbia waargenomen : hier hebben wij : l u polycarpische kapi¬ 
talisten die zich naar den regel gedragen, veel insectenbezoek 
ontvangen en wegens de volkomen protérogynie der schijnbloemen 
zelfonvruchtbaar zijn(i?. dulcis,amygdaloïdes , enz.) ; - - 2° monocar- 
pische proletariërs, die schier nooit door insecten bezocht worden : 
b. v. E. Peplus , exigua , helioscopia. De schijnbloemen dezer 
proletariërs zijn echter volkomen proterogynisch ; zij hunnen zich 
zelf niet bevruchten . Nochtans zijn deze planten steeds vruchtbaar. 
Misschien grijpt hier apogamie plaats. — (Het is misschien niet 
onbelangrijk te doen opmerken dat sommige Euphorbia- soorten zich 
met betrekking tot de kieming zonderling gedragen : de kieming van 
E. exigua grijpt eerst negen jaar na de uitzaaiing plaats ; de zaden van 
E. Cyparissias kiemen eerst vier à zeven jaar na de uitzaaiing (1). 
(1) Wiesner, Biologie der Püanzen (Wien, Holder. 1869), blz. 43. 
