— 501 — 
of anderen misslag of aan bijhoorige omstandigheden toegeschre¬ 
ven en opzettelijk verzwegen. Men bepaalt zich dan met enkel de 
opbrengst der gezonde knollen kenbaar te maken, zonder van het 
gewicht der zieke te gewagen. 
Niets schijnt ons nochtans natuurlijker dan bij de behandelde 
aardappels een grooter gewicht zieke knollen te bekomen dan bij 
de niet behandelde. Immers, daar de doelmatige toepassing der 
Bordeaux’sche pap den groeitijd der aardappels beduidend ver¬ 
lengt, wordt er de ontwikkeling der knollen in dezelfde maat door 
begunstigd. Deze laatste verkrijgen bijgevolg een grooter gewicht 
dan de knollen der niet behandelde aardappelplanten. Wanneer 
derhalve een gelijk aantal knollen onder de behandelde en onder 
de niet behandelde door de plaag aangetast worden, dan zal 
natuurlijk hun gezamenlijk gewicht bij de behandelde het grootst 
wezen. Deze reden alleen ware voldoende om te verklaren 
waarom de behandeling de ziekte of het « zwartworden » der 
knollen zou schijnen te begunstigen. 
Er is echter nog eene tweede reden, die hier in aanmerking 
moet genomen worden, daar zij insgelijks hetzelfde uitwerksel 
schijnt te veroorzaken, ofschoon zij juist het tegenovergestelde 
bewijst. Wanneer namelijk de aardappels uitgedaan worden, 
bestatigt men gewoonlijk dat in de niet behandelde rijen, een 
groot deel der zieke knollen zich in eenen ver gevorderden staat 
van ontbinding (verrotting) bevinden, ja dat vele knollen zoo ver 
rot zijn dat er alleen de kurkhuid van overblijft. Daarentegen 
zijn in de behandelde rijen gewoonlijk de aangetaste knollen bij 
het uitdoen nog wel bewaard. Welnu, aangezien het gewicht der 
knollen vermindert naarmate hunne verrotting vordert, is het 
ook gemakkelijk te begrijpen waarom de besproeide aardappels 
een hooger gewicht zieke knollen dan de niet besproeide ople¬ 
veren . 
Wanneer nu, niettegenstaande deze twee bijzondere omstan¬ 
digheden, de uitslagen niet regelmatig voor elk geval eene hoogere 
opbrengst zieke knollen bij de behandelde aardappels aanwijzen , 
dan is dit eenvoudig hieraan toe te schrijven, dat de bouillie 
bordelaise, door de ontwikkeling en vermenigvuldiging van den 
peronospora infestans op de bladeren ten minste gedeeltelijk 
