— 530 
geschikt om de geïsoleerde vacuolen te laten waarnemen, 
zal ook geschikt blijken om deze onderzoekingen op te her¬ 
halen. Alleen zal het weerstandsvermogen verschillen, en 
zullen de getallen dus ook andere zijn dan die, welke men 
voor de cellen van de ui gevonden had. Spirogyra , om een 
enkel voorbeeld te noemen, kan op verre na de tempera¬ 
turen niet verdragen waaraan Allium weerstaat; maar 
lagere temperaturen, die op de laatstgenoemde plant eerst 
na langen tijd schadelijk zouden werken, kunnen Spiro- 
gyra zoodanig verzwakken, dat de buitenlaag harer proto¬ 
plasten sterft, zoodra zij meteene plasmolyseerende stof in 
aanraking komt. 
Dikwijls, wanneer men Spirogyra in het warme water 
gedompeld heeft, zal men bemerken dat zich in hare cellen 
het merkwaardig en zonderling verschijnsel voordoet, dat 
insgelijks door de Vries beschreven werd onder den naam : 
contractie der chlorophylbanden (1). In dien toestand kan 
de wateronttrekkende stof de cellen nog plasmolyseeren, 
indien de werking der warmte niet sterk genoeg was, of 
niet lang genoeg heeft geduurd Hebben de cellen meer gele¬ 
den, dan worden de chlorophylbanden in hare eigenaardige 
positie als ’t ware gefixeerd, en de samentrekking der 
vacuolen geschiedt als naar gewoonte. Deze contractie der 
chlorophylbanden ontstaat niet onder den invloed der 
warmte alleen, maar ook ten gevolge van andere schade¬ 
lijke werkingen, zooals die welke later ter sprake komen. 
Als bijzonder geschikte voorwerpen, om dezelfde ver¬ 
schijnselen als bij Allium Ce pa en Spirogyra waar te 
nemen, noem ik nog de opperhuidscellen van de onderzijde 
(1) H. de Vries. Ueber die Contraction der Chlorophyllbander bei 
Spirogyra. (Berichte d. deutsch. bot. Gesellsch. Bd. VII, 1889, 
bz. 19 vgg). 
