26 — 
stempel nu door de bovenlip bedekt is. Ten gevolge van 
het rechtworden der meeldraden liggen de helmknoppen 
thans vóór den ingang der bloem. Deze organen zijn ieder 
van een tandje voorzien, en door viltige haren met elkan¬ 
der verbonden : zij vormen samen eene gesloten holte, die 
met het droog, poedervormig stuifmeel gevuld is. De 
stuifmeelkorrels hebben onder den microscoop de gedaante 
van eivormige lichaampjes (lengte 0,04 mm. ; breedte 
0,03 mm.). 
Op de groeiplaatsen in de omstreken van Kiel (2 e en 6 e 
vischvijver van Park Johannisberg bij Ellerbeck, en in het 
Bierkellerholz bij Gaarden), waar ik de Lathraea waarge¬ 
nomen heb, worden hare bloemen uitsluitend door hommels 
bevrucht, nl. door Bomlus hortorum L., B . terrestris en 
B. lapidarius L. 
De bestuiving wordt volbracht als volgt: het insect begint 
met zich aan verscheidene bloemen vast te houden, en 
daarna grijpt het met zijne voorpooten de onderlip van eene 
bloem vast: nu steekt het zijn kop in de bloem en schuift 
zijne slurf in de honiggroef. Indien het eene bloem in het 
mannelijk stadium geldt, wordt de bovenzijde van zijn kop 
en zijne borst met stuifmeel beladen, daar de met elkander 
verbonden helmknoppen tijdelijk uiteengedwongen worden. 
Wanneer de hommel daarna eene bloem in het vrouwelijk 
stadium bezoekt wordt het medegenomen stuifmeel op den 
vooruitspringenden stempel achtergelaten. De beschreven 
verrichtingen kan men zonder moeite nabootsen, door met 
een spits staafje in de richting der honiggroef in de bloem 
te dringen. 
2. Phelipaea coerulea (L.) Vill. De eenige groeiplaats 
dier fraaie plant in Sleeswijk-Holstein is eene zandachtige 
heideplek, aan den Noordelijken oever der Eckernfórder 
