— 47 - 
(fig. 2) ziet men de stempels uit elkander geweken en boven de 
toppen der nog gesloten helmknoppen uitgespreid. 
Men heeft dan gelegenheid op te merken, dat deze stempels 
niet alterneeren met de meeldraden, gelijk men zou verwachten, 
maar daaraan zijn tegenovergesteld. Zij hebben een kleverig 
. voorkomen en daar de meeldraden thans nog gesloten zijn, zou 
men er geen oogenblik aan twijfelen de bloem proterogyne te 
noemen. 
In dit proterogyne stadium heeft echter de bloemkroon nog 
niet hare volle grootte bereikt. Weldra groeit zij in de lengte 
uit met dit gevolg, dat zij de meeldraden in haren groei mee. 
neemt. De 4 aaneengesloten helmknoppen glijden daarbij langs 
den stijl en de stempels met het noodzakelijk gevolg, dat de 4 
stempels dichtslaan en tegelijker tijd de antheren openborstelen. 
Wij zagen reeds, dat de meeldraden niet alterneerden met dé 
stempels en ook, dat deze laatsten aan de buitenzijde even 
papilleus waren als aan de binnenzijde. De vrij gekomen stuif- 
meelkorrels blijven derhalve aan de stempelzuil hangen en 
kiemen daar zeer gemakkelijk, evenals de naar beneden gevallen 
korrels, die in den nectar de noodige voorwaarden vinden tot 
ontwikkeling hunner kiembuizen. Zelfs de weinige korrels, die 
in de helmknoppen achterblijven, gaan tot kieming over. 
De planten zijn zeer vruchtbaar ; elke bloem brengt hare 
vrucht voort met 4 zaden, die gemakkelijk tot kieming worden 
gebracht. 
De bloemen der Myrmecodia tuberosa bevruchten derhalve 
zich zelven en niet alleen in den regel maar uitsluitend. De 
kroon blijft gesloten ; het is niet mogelijk, dat het pollen van 
een andere bloem op den stempel wordt afgezet. 
Wij hebben hier derhalve een voorbeeld van eene plant, die 
zich uitsluitend door zelfbevruchting vermenigvuldigt en dit 
naar alle waarschijnlijkheid reeds sedert eeuwen gedaan heeft. 
Maar wat nog merkwaardiger is en waar ik speciaal de 
attentie op wil vestigen is, dat wij hier zeer bijzondere adaptaties 
aantreffen om die zelfbevruchting zoo volmaakt mogelijk te 
maken. 
Behalve dat de kroon gesloten blijft, zien wij nog de hoogst 
