— 53 — 
De boven beschreven bloemen vertoonen nog geen structuur* 
bijzonderheden of rudimentaire organen gelijk die bekend zijn 
bij cleistogame planten. Toch moeten ze ongetwijfeld tot deze 
gerekend worden. 
Dit was trouwens ook de opvatting van Darwin, die de geslo¬ 
ten bloem van Lathyrus Nissolia onder de cleistogamen op¬ 
nam (1). 
Wij mogen met recht verwachten, dat de hier bedoelde bloe¬ 
men op weg zijn om cleistogaam te worden in den zin, waarin 
dit tot nog toe is opgevat en dat al is er thans nog weinig te 
bespeuren van reductie van organen, die in onbruik zijn geraakt, 
deze toch eenmaal zeker zal intreden. 
Voor deze stelling bestaat alle grond nu Darwin heeft aan¬ 
getoond, dat in werkelijk cleistogame bloemen de in onbruik 
geraakte deelen als rudimentaire organen zijn terug te vinden 
(b. v. de onderlip van Viola , de spoor in de cleistogame bloe¬ 
men van Impatiens etc.) 
Men kan veilig aannemen, dat de thans cleistogame bloemen 
voorheen hebben verkeerd in een staat waarin zich nu de Myr- 
mecodia en de genoemde Anonaceae bevinden. 
Hierdoor nu krijgen wij een gansch andere zienswijze omtrent 
het wezen der cleistogamie. 
Mocht het ons vroeger verwonderen, dat er gesloten bloemen 
optraden aan planten wier bloemen geheel voor kruisbevruch¬ 
ting waren ingericht en in den regel gelijk met deze, thans 
vragen wij ons af hoe aan een cleistogame plant nog normaal 
gebouwde bloemen zijn overgebleven? 
Dit blijft nog steeds een open vraag. Maar wanneer wij in 
aanmerking nemen, dat de vermenigvuldiging dezer planten 
toch in hoofdzaak plaats vindt door cleistogame zaden, daar 
toch de normaal gebouwden in fertiliteit en in aantal aanzienlijk 
achter staan bij de gesloten bloemen, wanneer wij voorts in 
’t oog houden, dat sommige dezer planten jaren achtereen nooit 
anders dan cleistogame bloemen voortbrengen en men zelfs aan 
een enkele onderhen : Leersia oryzoides nimmer open bloemen 
(1) Darwin 1. c. 
